{"id":984,"date":"2019-10-31T16:00:11","date_gmt":"2019-10-31T15:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinablog.pl\/?p=984"},"modified":"2019-10-31T16:00:11","modified_gmt":"2019-10-31T15:00:11","slug":"czarownice","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984","title":{"rendered":"Czarownice"},"content":{"rendered":"\n

Do napisania tego wpisu zainspirowa\u0142a mnie lektura wst\u0119pu do ksi\u0105\u017cki Mony Chollet \u201eCzarownice. Niezwyci\u0119\u017cona si\u0142a kobiet\u201d<\/a>. Szczeg\u00f3lnie zaskoczy\u0142 mnie kr\u00f3tki ust\u0119p dotycz\u0105cy tw\u00f3rczo\u015bci kilku szesnastowiecznych artyst\u00f3w z p\u00f3\u0142nocnej Europy.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePodszyta nienawi\u015bci\u0105 obsesja niekt\u00f3rych malarzy (Quentin Massys, Hans Baldung, Niklaus Manuel) [\u2026] na punkcie starych kobiet daje si\u0119 wyja\u015bni\u0107 rozwijaj\u0105cym si\u0119 w owej epoce kultem m\u0142odo\u015bci oraz faktem, \u017ce kobiety ju\u017c w\u00f3wczas \u017cy\u0142y d\u0142u\u017cej od m\u0119\u017cczyzn\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"
Niklaus Manuel Deutsch, Wied\u017ama, <\/em>1518, rysunek, Staatliche<\/strong> Museen<\/strong> zu<\/strong> Berlin, Berlin<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Opis ten dotyczy sposobu przedstawiania kobiecego cia\u0142a i pojawia si\u0119 w kontek\u015bcie powstaj\u0105cych w\u00f3wczas wizerunk\u00f3w czarownic. Do tej grupy doda\u0142abym  jeszcze Albrechta D\u00fcrera, kt\u00f3rego rycina Czarownica<\/em> z ok. 1500 roku wpisuje si\u0119 w omawiany przez autork\u0119 problem i prezentuje jeden z pierwszych nowo\u017cytnych wizerunk\u00f3w wied\u017amy. Artysta zainspirowa\u0142 si\u0119 zapewne ludowymi opowie\u015bciami o nadprzyrodzonych zdolno\u015bciach czarownic, kt\u00f3re mia\u0142y zdoby\u0107 poprzez pakt z si\u0142ami nieczystymi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Albrecht D\u00fcrer, <\/strong>Czarownica<\/strong><\/em>, ok. 1500, miedzioryt, The Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Hans Baldung zwany Grien (ok. 1484-1545) uznawany jest za jednego z najzdolniejszych uczni\u00f3w Albrechta D\u00fcrera. Pochodzi\u0142 z rodziny akademik\u00f3w i intelektualist\u00f3w, jako artysta otrzymywa\u0142 zam\u00f3wienia g\u0142\u00f3wnie od intelektualnej elity Strasbourga. Obok tematyki religijnej, wa\u017cne miejsce w jego tw\u00f3rczo\u015bci zajmuj\u0105 przedstawienia czarownic. Trudno jednoznacznie okre\u015bli\u0107, co le\u017ca\u0142o u podstaw tego zainteresowania. Jednak z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 czasy w kt\u00f3rych \u017cy\u0142, dostarcza\u0142y arty\u015bcie wiele inspiracji. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Hans Baldung Grien,<\/strong> Dwie czarownice, <\/strong><\/em>1523<\/strong>, St\u00e4del Museum, Frankfurt nad Menem <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W 1487 zosta\u0142 wydany M\u0142ot na czarownice<\/em> (Malleus Maleficarum<\/em>) Heinricha Kramera i Jacoba Sprengera, kt\u00f3rego popularno\u015b\u0107 przeros\u0142a wszelkie oczekiwania. Ksi\u0105\u017cka oferowa\u0142a wiele \u201epraktycznych\u201d porad jak rozpozna\u0107 i unicestwi\u0107 czarownice, i by\u0142a traktowana jak swoisty podr\u0119cznik w procesach o czary (do dzi\u015b przez Google okre\u015blana jest jako literatura faktu (sic!)). R\u00f3wnie\u017c pojawienie si\u0119 reformacji, wraz z jej dos\u0142ownym odczytywaniem Pisma \u015awi\u0119tego, wp\u0142yn\u0119\u0142o na wzrost zainteresowania podejrzeniami o czary – w my\u015bl zawartego w Starym Testamencie nakazu, by \u201enie pozwala\u0107 \u017cy\u0107 czarownicy\u201d (Wj 22, 17). Te zjawiska sz\u0142y w parze ze \u015bci\u015ble folklorystycznym traktowaniem postaci wied\u017amy znanej z opowie\u015bci ludowych. Wizje rzucania urok\u00f3w, latania nago na miotle i sp\u00f3\u0142kowania z szatanem zap\u0142adnia\u0142y \u00f3wczesn\u0105 wyobra\u017ani\u0119. Wydaje si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie z tych ostatnich Baldung czerpa\u0142 najwi\u0119cej inspiracji. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Hans Baldung Grien, Czarownice<\/em>, 1510, drzeworyt chiaroscuro, Metropolitan Museum in New York<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na niezwyk\u0142ym drzeworycie wykonanym w technice chiaroscuro, ukazany zosta\u0142 sabat czarownic, jakim go sobie wyobra\u017cano \u2013 zgromadzenie nagich kobiet w r\u00f3\u017cnym wieku, kt\u00f3re w ustronnym miejscu odprawiaj\u0105 swoje czary. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich siedzi wok\u00f3\u0142 garnka, w kt\u00f3rym warzy si\u0119 magiczna mikstura, pozosta\u0142e unosz\u0105 si\u0119 ponad t\u0105 grup\u0105. Jedna z nich dosiada koz\u0142a, jad\u0105c na nim na wspak, zupe\u0142nie jak stara wied\u017ama na rycinie nauczyciela Baldunga \u2013 D\u00fcrera. Dostrzegamy tu kobiety w r\u00f3\u017cnym wieku i o r\u00f3\u017cnej wiotko\u015bci sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n

Baldung wykorzysta\u0142 t\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 cia\u0142a przy zobrazowaniu siedmiu etap\u00f3w \u017cycia kobiety. Zmiany fizyczno\u015bci zosta\u0142y przez niego powi\u0105zane z wchodzeniem w kolejne stadia \u017cycia, wynikaj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c z macierzy\u0144stwa. Kobiety, je\u015bli do\u017cywa\u0142y staro\u015bci, najcz\u0119\u015bciej mia\u0142y za sob\u0105 kilka do kilkunastu porod\u00f3w i ograniczone mo\u017cliwo\u015bci wspomagania j\u0119drno\u015bci sk\u00f3ry. Ukazywanie tego na obrazach niekoniecznie musia\u0142o si\u0119 wi\u0105za\u0107 z nienawistn\u0105 obsesj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Hans Baldung Grien, <\/strong>Siedem etap\u00f3w \u017cycia kobiety<\/strong><\/em>, 1514, Museum der bildenden K\u00fcnste, Lipsk <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W nieco innym kontek\u015bcie stara kobieta pojawia si\u0119 u Quentina Massysa (1466\u20131530). W odr\u00f3\u017cnieniu od wspomnianych wcze\u015bniej artyst\u00f3w, pochodzi\u0142 nie z Niemiec a z Niderland\u00f3w. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 to przede wszystkim obrazy o tematyce religijnej. Chollet zapewne powo\u0142uje si\u0119 na jedno z jego najbardziej rozpoznawalnych, cho\u0107 unikatowych, dzie\u0142 – Star\u0105 kobiet\u0119 <\/em>znan\u0105 r\u00f3wnie\u017c jako Brzydka ksi\u0119\u017cna<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Quentin Massys, Brzydka ksi\u0119\u017cna<\/em>, ok. 1513, National Gallery Londyn<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ukazuje on w przerysowany spos\u00f3b posta\u0107 starej i do\u015b\u0107 brzydkiej kobiety, eksponuj\u0105cej swoje nadw\u0105tlone przez czas wdzi\u0119ki. Jej suknia jest mocno wydekoltowana, w d\u0142oni trzyma kwiat, b\u0119d\u0105cy jeszcze w p\u0105ku. Symbolizuje on zarazem wiek dojrzewania, jak i obietnic\u0119 wierno\u015bci i gotowo\u015bci wej\u015bcia w zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski. Artysta zastosowa\u0142 groteskowe uj\u0119cie – \u015bwiadomie nawi\u0105za\u0142 do konwencji portretu narzecze\u0144skiego, podkre\u015blaj\u0105c jednocze\u015bnie wiek portretowanej. Dobitnie \u015bwiadczy o tym str\u00f3j kobiety, kt\u00f3ry nawi\u0105zuje do mody dworu burgundzkiego sprzed ponad wieku. Mamy tu zatem do czynienia z archaizacj\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na us\u0142ugach satyry. Posta\u0107 starej kobiety nie jest portretem konkretnej osoby, a figur\u0105 uosabiaj\u0105c\u0105 brak zdrowego rozs\u0105dku, dzia\u0142ania wbrew przyj\u0119tym zasadom i jako taka jest o\u015bmieszona.  <\/p>\n\n\n\n

Aby lepiej zrozumie\u0107 alegoryczny wymiar tego groteskowego uj\u0119cia, warto si\u0119gn\u0105\u0107 do Pochwa\u0142y g\u0142upoty<\/em> Erazma z Rotterdamu. Ten wielce ceniony my\u015bliciel w jednym z rozdzia\u0142\u00f3w ironicznie opisuje leciwe kobiety, kt\u00f3re pomimo wieku, wci\u0105\u017c odgrywaj\u0105 kokietki i eksponuj\u0105 swoje odstr\u0119czaj\u0105ce, obwis\u0142e biusty<\/em>. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w swoim dziele nie szcz\u0119dzi z\u0142o\u015bliwo\u015bci \u017cadnej grupie spo\u0142ecznej. Opis ten jednak ods\u0142ania r\u0105bek mizoginii, przed kt\u00f3r\u0105 nie uchroni\u0142 si\u0119 nawet wielki humanista, a kt\u00f3ra by\u0142a powszechna we wsp\u00f3\u0142czesnych mu czasach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Hans Baldung Grien, Arystoteles i Filis<\/em>, 1503, rysunek, Luwr, Pary\u017c<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wci\u0105\u017c zastanawia mnie sformu\u0142owanie Chollet o \u201epodszytej nienawi\u015bci\u0105 obsesji u niekt\u00f3rych malarzy na punkcie starych kobiet\u201d. Z jednej strony zgadzam si\u0119, \u017ce starzenie si\u0119 kobiet w \u017cadnych czasach nie by\u0142o przedstawiane pozytywnie, by\u0142o powodem do \u015bmieszno\u015bci. Zawsze wi\u0105za\u0142o si\u0119 ono z utrat\u0105 najmocniejszego or\u0119\u017ca w \u015bwiecie zdominowanym przez m\u0119\u017cczyzn \u2013 atrakcyjnego wygl\u0105du. Z drugiej jednak strony \u2013 stare kobiece cia\u0142o jest efektem rzeczywistego up\u0142ywu czasu, jego zmiana jest nieunikniona, a arty\u015bci powinni je ukazywa\u0107 tak samo jak ka\u017cdy inny element rzeczywisto\u015bci. Jedyne co je warto\u015bciuje to kontekst, w jakim jest ono umieszczane i to z nim nale\u017cy si\u0119 rozprawia\u0107. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Hans Baldung Grien,<\/strong> Trzy etapy \u017cycia kobiety i \u015bmier\u0107<\/em>, 1541-1544, Museo del Prado, Madryt<\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n

Views: 83<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do napisania tego wpisu zainspirowa\u0142a mnie lektura wst\u0119pu do ksi\u0105\u017cki Mony Chollet \u201eCzarownice. Niezwyci\u0119\u017cona si\u0142a kobiet\u201d. Szczeg\u00f3lnie zaskoczy\u0142 mnie kr\u00f3tki ust\u0119p dotycz\u0105cy tw\u00f3rczo\u015bci kilku szesnastowiecznych artyst\u00f3w z p\u00f3\u0142nocnej Europy. \u201ePodszyta nienawi\u015bci\u0105 obsesja niekt\u00f3rych malarzy (Quentin Massys, Hans Baldung, Niklaus Manuel) [\u2026] na punkcie starych kobiet daje si\u0119 wyja\u015bni\u0107 rozwijaj\u0105cym si\u0119 w owej epoce kultem m\u0142odo\u015bci…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":987,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[51,87,142,149,167],"class_list":["post-984","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-myslenie-krytyczne","tag-czarownice","tag-malarstwo","tag-renesans","tag-ryciny","tag-sztuka-niemiecka"],"yoast_head":"\nCzarownice - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak ukazywane by\u0142o cia\u0142o starych kobiet w szesnastym wieku w kontek\u015bcie przedstawie\u0144 czarownic u takich artyst\u00f3w jak Albrecht D\u00fcrer czy Hans Baldung Grien.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czarownice - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak ukazywane by\u0142o cia\u0142o starych kobiet w szesnastym wieku w kontek\u015bcie przedstawie\u0144 czarownic u takich artyst\u00f3w jak Albrecht D\u00fcrer czy Hans Baldung Grien.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-10-31T15:00:11+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984\",\"name\":\"Czarownice - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2019-10-31T15:00:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"description\":\"Jak ukazywane by\u0142o cia\u0142o starych kobiet w szesnastym wieku w kontek\u015bcie przedstawie\u0144 czarownic u takich artyst\u00f3w jak Albrecht D\u00fcrer czy Hans Baldung Grien.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czarownice\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czarownice - otulina o sztuce","description":"Jak ukazywane by\u0142o cia\u0142o starych kobiet w szesnastym wieku w kontek\u015bcie przedstawie\u0144 czarownic u takich artyst\u00f3w jak Albrecht D\u00fcrer czy Hans Baldung Grien.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czarownice - otulina o sztuce","og_description":"Jak ukazywane by\u0142o cia\u0142o starych kobiet w szesnastym wieku w kontek\u015bcie przedstawie\u0144 czarownic u takich artyst\u00f3w jak Albrecht D\u00fcrer czy Hans Baldung Grien.","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2019-10-31T15:00:11+00:00","author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984","name":"Czarownice - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2019-10-31T15:00:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"description":"Jak ukazywane by\u0142o cia\u0142o starych kobiet w szesnastym wieku w kontek\u015bcie przedstawie\u0144 czarownic u takich artyst\u00f3w jak Albrecht D\u00fcrer czy Hans Baldung Grien.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=984#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czarownice"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=984"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/984\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}