{"id":584,"date":"2019-04-26T18:49:58","date_gmt":"2019-04-26T16:49:58","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinablog.pl\/?p=584"},"modified":"2019-04-26T18:49:58","modified_gmt":"2019-04-26T16:49:58","slug":"bestiariusze-a-poznawanie-swiata-w-sredniowieczu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584","title":{"rendered":"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-drop-cap\">We wcze\u015bniejszych wpisach, <a href=\"https:\/\/otulinablog.pl\/2019\/04\/12\/mirabilia\/\">tu <\/a>i <a href=\"https:\/\/otulinablog.pl\/2019\/04\/05\/monstrualne-rasy-chrzescijanstwo\/\">tu<\/a>, opowiedzia\u0142am, jak encyklopedie \u015bredniowieczne i literatura podr\u00f3\u017cnicza wykorzysta\u0142y do opisu \u015bwiata wyobra\u017cenia o monstrualnych rasach ludzi i zwierz\u0105t. Od oko\u0142o XII wieku wyobra\u017cenia o mirabiliach przenika\u0142y r\u00f3wnie\u017c do sztuki zwi\u0105zanej bezpo\u015brednio z tematami religijnymi. W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 kolejnemu gatunkowi literackiemu, bestiariuszowi, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie encyklopedyczne i moralizatorskie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bestiariusz <\/strong>nale\u017cy do literatury dydaktycznej, nauczaj\u0105cej o prawdach wiary chrze\u015bcija\u0144skiej poprzez <em>exempla <\/em>czyli przyk\u0142ady. Zasadnicz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142y opisy zwierz\u0105t \u2013 realnych i ba\u015bniowych \u2013 wraz z pr\u00f3b\u0105 ich klasyfikacji oraz charakterystyk\u0105 zachowa\u0144. Te historie tworzone by\u0142y do\u015b\u0107 swobodnie i stanowi\u0142y przede wszystkim podstaw\u0119 do wprowadzenia pouczaj\u0105cego komentarza. Obja\u015bnia\u0142 on podstawowe dogmaty wiary lub zasady etyki chrze\u015bcija\u0144skiej, wychodz\u0105c od poszczeg\u00f3lnych zachowa\u0144 zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.bl.uk\/catalogues\/illuminatedmanuscripts\/ILLUMIN.ASP?Size=mid&amp;IllID=6908\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"341\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/zurawie.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-590\" srcset=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/zurawie.jpg 500w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/zurawie-300x205.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><figcaption><em><strong>\u017burawie<\/strong><\/em><strong>, <em>Bestiariusz<\/em>, 2-3 \u0107w. XIII w., British Library, <\/strong><br><strong>Sloane 3544<\/strong>, <strong>f. 23v <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Wzorem dla \u015bredniowiecznych bestiariuszy by\u0142 napisany w II w. n.e.\u00a0  <br>wczesnochrze\u015bcija\u0144ski  traktat <strong><em>Fizjolog<\/em><\/strong>. Funkcjonuje on w wielu wersjach i powt\u00f3rzeniach, jeden z najstarszych zachowanych egzemplarzy jest przechowywany w  bibliotece zamkowej w Bernie. Autor tego dzie\u0142a pozostaje anonimowy, jednak przy opisie poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t, ro\u015blin czy typ\u00f3w kamieni, ka\u017cdorazowo powo\u0142uje si\u0119 na s\u0142owa niejakiego Fizjologa. St\u0105d tytu\u0142. Wiele z zamieszczonych w <em>Fizjologu<\/em> historii stanowi zapo\u017cyczenie z dzie\u0142 wcze\u015bniejszych pisarzy m.in. Pliniusza Starszego czy Strabona.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Category:Bern_Physiologus#\/media\/File:77-Fisiologo_di_Berna_-_rapporto_delle_perle.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"714\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/fizjologus.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-592\" srcset=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/fizjologus.jpg 1000w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/fizjologus-300x214.jpg 300w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/fizjologus-768x548.jpg 768w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/fizjologus-850x607.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><figcaption><strong><em>Po\u0142awiacze pere\u0142, Fizjologus z Berna<\/em>, IX w., Burgerbibliothek, Berno<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Struktura poszczeg\u00f3lnych rozdzia\u0142\u00f3w <em>Fizjologa <\/em>przedstawia si\u0119 podobnie. Na pocz\u0105tku umieszczony zostaje cytat z Pisma \u015awietego, nawi\u0105zuj\u0105cy do obiektu, kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119cony b\u0119dzie rozdzia\u0142. Nast\u0119pnie autor przytacza charakterystyk\u0119 zwierz\u0119cia, ro\u015bliny czy kamienia, poprzedzaj\u0105c j\u0105 zwrotem \u201eFizjolog powiedzia\u0142 o &#8230;\u201d. Najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest alegoryczna wyk\u0142adnia opowie\u015bci, wsparta licznymi nawi\u0105zaniami biblijnymi i cytatami z Pisma \u015awi\u0119tego. Ma to na celu wydobycie poucze\u0144 moralnych lub przypomnienie chrze\u015bcija\u0144skich prawd wiary. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/www.abdn.ac.uk\/bestiary\/ms24\/f35r?ref=35r\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"687\" height=\"365\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/pelican-f35r.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-595\" srcset=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/pelican-f35r.jpg 687w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/pelican-f35r-300x159.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 687px) 100vw, 687px\" \/><\/a><figcaption> <em><strong>Historia o pelikanie, Bestiariusz, <\/strong><\/em><strong>ok. 1200, Aberdeen University Library, MS 24, fol. 35r. <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wiele z symboli chrze\u015bcija\u0144skich czerpie sw\u00f3j pocz\u0105tek z <em>Fizjologa<\/em>. Jednym z nich jest chrystologiczna symbolika postaci <strong>pelikana<\/strong>. Wedle legendy ptak ten ma przywraca\u0107 do \u017cycia martwe potomstwo poprzez karmienie go w\u0142asn\u0105 krwi\u0105. Zgodnie z opowie\u015bci\u0105 m\u0142ode maj\u0105 pozostawa\u0107 martwe przez trzy dni, a nast\u0119pnie zosta\u0107 o\u017cywione ofiar\u0105 rodzica. To odwo\u0142anie zar\u00f3wno do zmartwychwstania Chrystusa, jak i obietnicy wiecznego \u017cycia dla chrze\u015bcijan, opartej na jego ofierze z w\u0142asnej krwi (i cia\u0142a).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"877\" height=\"609\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Screen-Shot-2012-01-27-at-8.58.33-AM.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-603\" srcset=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Screen-Shot-2012-01-27-at-8.58.33-AM.png 877w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Screen-Shot-2012-01-27-at-8.58.33-AM-300x208.png 300w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Screen-Shot-2012-01-27-at-8.58.33-AM-768x533.png 768w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Screen-Shot-2012-01-27-at-8.58.33-AM-850x590.png 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 877px) 100vw, 877px\" \/><figcaption><strong>Wz\u00f3r w tle wykorzystuje posta\u0107 pelikana karmi\u0105cego m\u0142ode krwi\u0105 z w\u0142asnej piersi, nad d\u0142oni\u0105 Boga Ojca\/Chrystusa<br>Jan van Eyck (i Hubert van Eyck), <\/strong><em><strong>O\u0142tarz gandawski<\/strong><\/em><strong>, fragment, 1432, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Bawona, Gandawa<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Fizjologus<\/em> da\u0142 podstawy dla popularno\u015bci w \u015bredniowieczu mitu o <strong>jednoro\u017ccu.<\/strong> Oto cytat: <em>Psalm m\u00f3wi: I zostanie wywy\u017cszony m\u00f3j r\u00f3g, jak r\u00f3g jednoro\u017cca. Fizjolog powiedzia\u0142 o jednoro\u017ccu, \u017ce ma nast\u0119puj\u0105c\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107. Jest on ma\u0142ym zwierz\u0119ciem, podobnym do ko\u017al\u0119cia, bardzo gro\u017anym. Jest bardzo silny i my\u015bliwy nie mo\u017ce zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do niego. Ma jeden r\u00f3g po\u015brodku g\u0142owy. Jak wi\u0119c mo\u017cna go schwyta\u0107? Wysy\u0142aj\u0105 na wprost niego czyst\u0105 dziewic\u0119. Jednoro\u017cec skacze na jej \u0142ono, a ona karmi go piersi\u0105 i prowadzi do kr\u00f3la<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/www.bl.uk\/catalogues\/illuminatedmanuscripts\/ILLUMIN.ASP?Size=mid&amp;IllID=47419\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"884\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/jednorozec-1-1024x884.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-589\" srcset=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/jednorozec-1-1024x884.jpg 1024w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/jednorozec-1-300x259.jpg 300w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/jednorozec-1-768x663.jpg 768w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/jednorozec-1-850x734.jpg 850w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/jednorozec-1.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption><strong><em>Polowanie na jednoro\u017cca, <\/em><\/strong> <strong><em>Bestiariusz<\/em>, <\/strong> <strong>ok. 1230 \u2013 XIV w.<\/strong><br> <strong>British Library, Royal MS 12 F XIII<\/strong> <strong>f. 10 v<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bestiariusze sprawi\u0142y, \u017ce mirabilia zacz\u0119\u0142y by\u0107 stosowane r\u00f3wnie\u017c do ilustracji tekst\u00f3w religijnych. Tak\u017ce monstrualne rasy pojawiaj\u0105 si\u0119 w dekoracjach na marginesach kart Biblii, psa\u0142terzy, czy godzinek. Nie pe\u0142ni\u0105 jednak roli narracyjnej, maj\u0105 dekoracyjny a zarazem humorystyczny charakter. Nale\u017ca\u0142oby zakwalifikowa\u0107 je jako drolerie &#8211; popularne w XIII i XIV wieku \u017cartobliwe przedstawienia umieszczane zar\u00f3wno w manuskryptach, jak i w dekoracji snycerskiej czy rze\u017abiarskiej.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.bl.uk\/manuscripts\/Viewer.aspx?ref=add_ms_62925_fs001r\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/psa\u0142terz.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-596\"\/><\/a><figcaption><strong> <\/strong><em><strong>Drabina Jakubowa<\/strong><\/em><strong> i scena bas-de-page <\/strong><em><strong>Psa\u0142terz Rutland<\/strong><\/em><strong>, ok. 1260, British Library Add MS 62925&nbsp; f.83v <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/ica.themorgan.org\/manuscript\/page\/151\/76924\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"326\" height=\"500\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/monopod-morgan.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-597\" srcset=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/monopod-morgan.jpg 326w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/monopod-morgan-196x300.jpg 196w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/monopod-morgan-300x460.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 326px) 100vw, 326px\" \/><\/a><figcaption><strong>Monopod z bordiury  w <em>Godzinkach, <\/em><\/strong> <strong>ok. 1420-1425,<\/strong> <strong>The Morgan Library, Nowy Jork<\/strong>, <strong>MS M.1004 fol. 120r<\/strong>  <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Popularno\u015b\u0107 bestiariuszy i zawartych w nich historii wpisuje si\u0119 w obyczajowo\u015b\u0107 \u015bredniowieczn\u0105. To czas pouczaj\u0105cych opowie\u015bci przekazywanych szerokim warstwom ludu mi\u0119dzy innymi poprzez kazania. By\u0142y one wyg\u0142aszane w j\u0119zykach rodzimych, podczas gdy liturgia sprawowana by\u0142a w \u0142acinie. Kaznodzieje powo\u0142ywali si\u0119 na rozmaite exempla z przypowie\u015bci biblijnych, bestiariuszy czy \u017cywot\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 by\u0142 Jakub de Voragine, trzynastowieczny dominikanin, kt\u00f3ry w <em>Z\u0142otej legendzie <\/em>stworzy\u0142 kompendium tych opowie\u015bci. Ale to ju\u017c zupe\u0142nie inny temat. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"545\" height=\"512\" src=\"https:\/\/otulinablog.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/preaching.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-605\" srcset=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/preaching.jpg 545w, https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/preaching-300x282.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 545px) 100vw, 545px\" \/><figcaption><strong> Jakub de Voragine wyg\u0142aszaj\u0105cy kazanie, <\/strong><em><strong>Z\u0142ota legenda<\/strong><\/em><strong>, XIV w., <br>Biblioth\u00e8que Nationale de France, Pary\u017c<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n<p>Views: 290<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>We wcze\u015bniejszych wpisach, tu i tu, opowiedzia\u0142am, jak encyklopedie \u015bredniowieczne i literatura podr\u00f3\u017cnicza wykorzysta\u0142y do opisu \u015bwiata wyobra\u017cenia o monstrualnych rasach ludzi i zwierz\u0105t. Od oko\u0142o XII wieku wyobra\u017cenia o mirabiliach przenika\u0142y r\u00f3wnie\u017c do sztuki zwi\u0105zanej bezpo\u015brednio z tematami religijnymi. W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 kolejnemu gatunkowi literackiemu, bestiariuszowi, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":586,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[159,181],"class_list":["post-584","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spotkanie-z-innym","tag-sredniowiecze-pl","tag-zwierzeta-pl"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 bestiaruszowi - \u015bredniowiecznemu gatunkowi literackiemu, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie encyklopedyczne i moralizatorskie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 bestiaruszowi - \u015bredniowiecznemu gatunkowi literackiemu, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie encyklopedyczne i moralizatorskie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-04-26T16:49:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"826\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"504\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584\",\"name\":\"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg\",\"datePublished\":\"2019-04-26T16:49:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"description\":\"W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 bestiaruszowi - \u015bredniowiecznemu gatunkowi literackiemu, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie encyklopedyczne i moralizatorskie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg\",\"width\":826,\"height\":504},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu - otulina o sztuce","description":"W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 bestiaruszowi - \u015bredniowiecznemu gatunkowi literackiemu, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie encyklopedyczne i moralizatorskie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu - otulina o sztuce","og_description":"W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 bestiaruszowi - \u015bredniowiecznemu gatunkowi literackiemu, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie encyklopedyczne i moralizatorskie.","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2019-04-26T16:49:58+00:00","og_image":[{"width":826,"height":504,"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584","name":"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg","datePublished":"2019-04-26T16:49:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"description":"W tym wpisie przyjrz\u0119 si\u0119 bestiaruszowi - \u015bredniowiecznemu gatunkowi literackiemu, w ramach kt\u00f3rego po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 podej\u015bcie encyklopedyczne i moralizatorskie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#primaryimage","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg","contentUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg","width":826,"height":504},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=584#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bestiariusze a poznawanie \u015bwiata w \u015bredniowieczu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nietoperz.jpg","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=584"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/584\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}