{"id":291,"date":"2019-04-05T18:21:25","date_gmt":"2019-04-05T16:21:25","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinablog.pl\/?p=291"},"modified":"2019-04-05T18:21:25","modified_gmt":"2019-04-05T16:21:25","slug":"monstrualne-rasy-chrzescijanstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291","title":{"rendered":"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo"},"content":{"rendered":"\n

Po przegl\u0105dzie antycznych tekst\u00f3w opisuj\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w niedost\u0119pnych krain, pora na autor\u00f3w \u015bredniowiecznych. Wypracowana w staro\u017cytno\u015bci wiedza o \u015bwiecie r\u00f3\u017cnymi \u015bcie\u017ckami przenika\u0142a do wyobra\u017ani chrze\u015bcija\u0144skich pisarzy. Z jednej strony odrzucali oni wszystko, co by\u0142o zwi\u0105zane z poga\u0144skimi praktykami, jednak pozostali wierni prze\u015bwiadczeniu, \u017ce daleko za horyzontem mieszkaj\u0105 monstrualne rasy ludzkie. <\/p>\n\n\n\n

Kszta\u0142t \u015bwiata pozosta\u0142 bez zmian, sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech mas l\u0105du \u2013 Europy, Azji i Afryki \u2013 przedzielonych trzema masami wody i otoczonych oceanem czyli okeanosem<\/em>. Za to na najdalszym Wschodzie, zgodnie z zapisem w Biblii, mie\u015bci\u0142 si\u0119 teraz ziemski raj. Tak jak na tej iluminacji z ko\u0144ca XV w., gdzie na najdalszym kra\u0144cu Wschodu usytuowany jest Eden (inaczej ni\u017c jeste\u015bmy do tego dzisiaj przyzwyczajeni, wsch\u00f3d znajduje si\u0119 tu na g\u00f3rze karty).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
mapa \u015bwiata w<\/strong> Liber de proprietatibus rerum<\/em><\/strong> Bart\u0142omieja Anglika,<\/strong> 1482<\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Szcz\u0105tki wiedzy wypracowanej w Cesarstwie Rzymskim by\u0142y pieczo\u0142owicie gromadzone, wbrew spustoszeniom dokonywanym przez kolejne najazdy, po\u017cary bibliotek i migracje nielicznych pozosta\u0142ych przy \u017cyciu uczonych. W zaciszu \u015bredniowiecznych klasztornych skryptori\u00f3w, mnisi przepisywali fragmenty zachowane z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, tworz\u0105c patchworkow\u0105 struktur\u0119. Dzi\u0119ki temu w jednym woluminie, obok ksi\u0105g biblijnych, odnale\u017a\u0107 mo\u017cemy systematyczny przegl\u0105d monstrualnych ras ludzkich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Potworne rasy ludzkie <\/strong><\/em>w <\/strong>The Arnstein Bible<\/strong><\/em>, ok. 1172 
British Library,  f. 243r<\/strong>
<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u015aredniowiecznych uczonych nie opuszcza\u0142a idea tworzenia ca\u0142o\u015bciowego opisu \u015bwiata, motywuj\u0105ca ich do gromadzenia wiedzy w tzw. encyklopediach. R\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 one od znanych nam encyklopedii tym, \u017ce zamiast potwierdza\u0107 dane empirycznie, powo\u0142ywa\u0142y si\u0119 na autorytet staro\u017cytnych. Ze szczeg\u00f3lnym uwielbieniem traktowano Histori\u0119 naturaln\u0105 <\/strong><\/em>Gajusza Pliniusza starszego<\/strong>. By\u0142 to obszerny leksykon z I w. n.e. opisuj\u0105cy poszczeg\u00f3lne krainy z uwzgl\u0119dnieniem ich rze\u017aby terenu, bogactw naturalnych, charakterystyki mieszka\u0144c\u00f3w, ro\u015blinno\u015bci i \u015bwiata zwierz\u0105t. I w tym tek\u015bcie znalaz\u0142o si\u0119 miejsca dla opowie\u015bci o fantastycznych rasach zamieszkuj\u0105cych Ziemi\u0119: psiog\u0142owcach, blemiach, o ludziach \u017cywi\u0105cych si\u0119 zapachem kwiat\u00f3w, czy monstrualnych zwierz\u0119tach. Dalszym propagatorem opowie\u015bci Pliniusza (jak i kilku innych autor\u00f3w) by\u0142 utalentowany kompilator z III w. n.e. \u2013 Gajusz Juliusz<\/strong> Solinus<\/strong>. W De mirabilibus mundi<\/em> zebra\u0142 rozmaite dost\u0119pne przekazy o cudowno\u015bciach \u015bwiata. Tytu\u0142 jego dzie\u0142a cz\u0119sto wyst\u0119puje w spisach ksi\u0119gozbior\u00f3w \u015bredniowiecznych bibliotek, co pozwala uzna\u0107 go za jednego z wa\u017cniejszych autor\u00f3w, kszta\u0142tuj\u0105cych \u00f3wczesne wyobra\u017cenia o odleg\u0142ych krainach i ich mieszka\u0144cach. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Izydor z Sewilli, <\/strong> Etymologie<\/em>, ok.1200-1210, <\/strong> Royal MS 12 C XIX, f. 8v<\/strong>
British Library, Londyn<\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ostatnim w tej kr\u00f3tkiej sztafecie przekazywania wiedzy jest Izydor z Sewilli<\/strong> (560\u2013636). Jego Etymologie<\/em><\/strong> \u2013 zbi\u00f3r wszelakich dost\u0119pnych wiadomo\u015bci na ka\u017cdy temat \u2013 wyznaczy\u0142 kanon wiedzy, obowi\u0105zuj\u0105cy a\u017c po czasy wielkich odkry\u0107. Izydor czerpa\u0142 obficie z wielu \u017ar\u00f3de\u0142, jednak przy tworzeniu d\u0142ugiej listy i szczeg\u00f3\u0142owego opisu monstrualnych plemion, si\u0119gn\u0105\u0142 ponownie po dzie\u0142a Pliniusza i Solinusa, utwierdzaj\u0105c ich autorytet na kilka wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ty Augustyn <\/strong>(354\u2013430) niew\u0105tpliwie zna\u0142 dzie\u0142o Pliniusza. Jako pierwszy jednak podda\u0142 refleksji istnienie monstrualnych ras ludzkich z punktu widzenia chrze\u015bcija\u0144stwa. Jego Pa\u0144stwo Bo\u017ce<\/strong><\/em> w dualistycznej wizji \u015bwiata sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z wymiaru doczesnego i wiecznego, mie\u015bci r\u00f3wnie\u017c opis rozmaitych ras spotykanych na Ziemi. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
WINCENTY Z BEAUVAIS,  SPECULUM MAIUS<\/em>, tekst z XIII w., <\/strong> iluminacje niderlandzkie z ok. 1475, <\/strong> The J. Paul Getty Museum, Los Angeles, Ms. Ludwig XIII 5<\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u201eBo m\u00f3wi si\u0119, \u017ce pewni ludzie maj\u0105 tylko jedno oko po\u015brodku czo\u0142a; \u017ce stopy niekt\u00f3rych zwr\u00f3cone s\u0105 do ty\u0142u; \u017ce niekt\u00f3rzy s\u0105 istotami dwup\u0142ciowymi, praw\u0105 pier\u015b maj\u0105 m\u0119sk\u0105, a lew\u0105 niewie\u015bci\u0105, \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 tak lub odwrotnie, na zmian\u0119 p\u0142odz\u0105c i rodz\u0105c; \u017ce inni jeszcze osi\u0105gaj\u0105 tylko \u0142okie\u0107 wzrostu, sk\u0105d Grecy \u2013 od oznaczaj\u0105cego \u0142okie\u0107 <\/em>wyrazu swojego \u2013 zw\u0105 ich Pigmejami; \u017ce w pewnych okolicach kobiety poczynaj\u0105 w wieku pi\u0119ciu lat i nie \u017cyj\u0105 d\u0142u\u017cej ani\u017celi osiem lat. Podobno istnieje nar\u00f3d, gdzie ludzie maj\u0105 po jednej nodze nad dwiema stopami i zginaj\u0105 kolana, a mimo to odznaczaj\u0105 si\u0119 zadziwiaj\u0105c\u0105 zwinno\u015bci\u0105; zw\u0105 ich Skopoidami, gdy\u017c w czasie upa\u0142u, le\u017c\u0105c na grzbiecie, znajduj\u0105 os\u0142on\u0119 w cieniu w\u0142asnych st\u00f3p. Maj\u0105 by\u0107 te\u017c ludzie bez g\u0142\u00f3w z oczami na ramionach i inne odmiany ludzi czy niby-ludzi, kt\u00f3re na podstawie zawartych w ksi\u0119gach opowie\u015bci o osobliwszych zjawiskach przedstawione s\u0105 w mozaice na placu nadmorskim w Kartaginie. A co powiedzie\u0107 o Cynocefalach, kt\u00f3rych psie g\u0142owy i szczekanie zdradzaj\u0105 raczej zwierz\u0119c\u0105 ni\u017c ludzk\u0105 natur\u0119?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Nie poprzestaje jednak na samym opisie. Poddaje analizie my\u015bl, czy owe monstrualne rasy, nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 za potomk\u00f3w pierwszego cz\u0142owieka \u2013 Adama. Zatem \u2013 czy nale\u017c\u0105 one do rodzaju ludzkiego. Augustyn wychodzi z za\u0142o\u017cenia, \u017ce boski plan jest nieomylny, a B\u00f3g w swej wszechmocy ma zdolno\u015b\u0107 stwarzania wszystkiego. Cz\u0142owiek za to, ze wzgl\u0119du na swoje ograniczenia, nie jest w stanie obj\u0105\u0107 umys\u0142em ca\u0142o\u015bci boskiego zamys\u0142u. Dlatego te\u017c, to nie w ludzkiej gestii le\u017cy odmawianie cz\u0142owiecze\u0144stwa wszelkim odmie\u0144com, zar\u00f3wno tym spotykanym na co dzie\u0144, jak i (hipotetycznym) monstrualnym rasom. W ko\u0144cu oni wszyscy s\u0105 boskim stworzeniem. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Blemmia z S<\/strong>cientific Miscellany <\/strong><\/em>czyli naukowych rozmaito\u015bci, ok. 1040 <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ten subtelny wyw\u00f3d, w\u0142\u0105czaj\u0105cy fantastyczne rasy ludzkie w dzie\u0142o boskiej kreacji, oznacza\u0142, \u017ce nie by\u0142o przeszk\u00f3d, by wierzy\u0107 w ich istnienie. Mog\u0142y spokojnie egzystowa\u0107 tu\u017c za horyzontem poznania, w odleg\u0142ych krainach, tak zupe\u0142nie innych od tego co znane. Relacje z podr\u00f3\u017cy, pe\u0142ne fantastycznych stworze\u0144 i monstr\u00f3w, wydawa\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie godne wiary. W ten oto spos\u00f3b, autorytet wyros\u0142y na kanonie wiedzy antycznej, wsparty teologi\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 i ca\u0142kowicie ignoruj\u0105cy empiri\u0119, przed\u0142u\u017cy\u0142 \u017cycie monopodom, pigmejom, olbrzymom czy blemiom. <\/p>\n\n\n\n

Aleksandra Janiszewska<\/em><\/p>\n\n\n\n

Do dalszej lektury:<\/p>\n\n\n\n

  • Peter Burke, Naoczno\u015b\u0107. Materia\u0142y wizualne jako \u015bwiadectwo historyczne<\/em>, 2012<\/li>
  • Surekha Davies, Renaissance Ethnography and the Invention of the Human. New Worlds, Maps and Monsters<\/em>, Cambridge 2017<\/li>
  • Rudolf Wittkower, Marvels of the East. A Study in the History of Monsters<\/em>, Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, vol. 5 (1942), s. 159-197<\/li>
  • Katarzyna Zalewska, Mirabilia descripta. Osobliwo\u015bci \u015bwiata w pi\u015bmiennictwie geograficznym i kartografii \u015bredniowiecza<\/em>, \u201eIkonotheka\u201d, nr 3, 1991<\/li>
  • Katarzyna Zalewska-Lorkiewicz, Ilustrowane mappae mundi jako obraz \u015bwiata<\/em>, Warszawa 1996<\/li><\/ul>\n

    Views: 60<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Po przegl\u0105dzie antycznych tekst\u00f3w opisuj\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w niedost\u0119pnych krain, pora na autor\u00f3w \u015bredniowiecznych. Wypracowana w staro\u017cytno\u015bci wiedza o \u015bwiecie r\u00f3\u017cnymi \u015bcie\u017ckami przenika\u0142a do wyobra\u017ani chrze\u015bcija\u0144skich pisarzy. Z jednej strony odrzucali oni wszystko, co by\u0142o zwi\u0105zane z poga\u0144skimi praktykami, jednak pozostali wierni prze\u015bwiadczeniu, \u017ce daleko za horyzontem mieszkaj\u0105 monstrualne rasy ludzkie. Kszta\u0142t \u015bwiata pozosta\u0142 bez zmian, sk\u0142ada\u0142…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[159,181],"class_list":["post-291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spotkanie-z-innym","tag-sredniowiecze-pl","tag-zwierzeta-pl"],"yoast_head":"\nMonstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Po przegl\u0105dzie antycznych tekst\u00f3w opisuj\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w niedost\u0119pnych krain, pora na autor\u00f3w \u015bredniowiecznych. Wypracowana w staro\u017cytno\u015bci wiedza o \u015bwiecie r\u00f3\u017cnymi \u015bcie\u017ckami przenika\u0142a do wyobra\u017ani chrze\u015bcija\u0144skich pisarzy. Z jednej strony odrzucali oni wszystko, co by\u0142o zwi\u0105zane z poga\u0144skimi praktykami, jednak pozostali wierni prze\u015bwiadczeniu, \u017ce daleko za horyzontem mieszkaj\u0105 monstrualne rasy ludzkie. Kszta\u0142t \u015bwiata pozosta\u0142 bez zmian, sk\u0142ada\u0142...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-04-05T16:21:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1021\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"838\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291\",\"name\":\"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg\",\"datePublished\":\"2019-04-05T16:21:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg\",\"width\":1021,\"height\":838},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo - otulina o sztuce","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo - otulina o sztuce","og_description":"Po przegl\u0105dzie antycznych tekst\u00f3w opisuj\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w niedost\u0119pnych krain, pora na autor\u00f3w \u015bredniowiecznych. Wypracowana w staro\u017cytno\u015bci wiedza o \u015bwiecie r\u00f3\u017cnymi \u015bcie\u017ckami przenika\u0142a do wyobra\u017ani chrze\u015bcija\u0144skich pisarzy. Z jednej strony odrzucali oni wszystko, co by\u0142o zwi\u0105zane z poga\u0144skimi praktykami, jednak pozostali wierni prze\u015bwiadczeniu, \u017ce daleko za horyzontem mieszkaj\u0105 monstrualne rasy ludzkie. Kszta\u0142t \u015bwiata pozosta\u0142 bez zmian, sk\u0142ada\u0142...","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2019-04-05T16:21:25+00:00","og_image":[{"width":1021,"height":838,"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291","name":"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg","datePublished":"2019-04-05T16:21:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#primaryimage","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg","contentUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg","width":1021,"height":838},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=291#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Monstrualne rasy & chrze\u015bcija\u0144stwo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/wincenty.jpg","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=291"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/291\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}