{"id":21,"date":"2019-03-02T21:46:00","date_gmt":"2019-03-02T20:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21"},"modified":"2019-03-02T21:46:00","modified_gmt":"2019-03-02T20:46:00","slug":"spotkanie-narmera-z-mieszkancami-dolnego-egiptu-encounter-of-narmer-with-people-from-lower-egypt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21","title":{"rendered":"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu"},"content":{"rendered":"\n

Kamienna, dwustronnie dekorowana p\u0142yta, zosta\u0142a wykonana ponad trzy tysi\u0105ce lat przed nasz\u0105 er\u0105 czyli wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t wiek\u00f3w temu. Symbolicznie wyznacza pocz\u0105tek sztuki egipskiej, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na czas swojego powstania, jak i na tematyk\u0119 zdobi\u0105cych j\u0105 relief\u00f3w. Jest to te\u017c jedna z pierwszych wizualnych opowie\u015bci o podboju, z wizerunkiem triumfuj\u0105cego zwyci\u0119zcy i zdanego na jego \u0142ask\u0119 przeciwnika.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tzw. <\/strong>Paleta Narmera<\/strong><\/em>, ok. 3100 p.n.e., Muzeum Egipskie w Kairze\u00a0<\/strong>\u00a9<\/strong><\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Tereny staro\u017cytnego Egiptu rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 wzd\u0142u\u017c \u017cyciodajnego Nilu. P\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107, nazywana Dolnym Egiptem,  \u017cyzna dzi\u0119ki dogodnemu u\u0142o\u017ceniu w delcie rzeki, by\u0142a g\u0119sto zaludniona. Po\u0142udniowa, pustynna \u2013 G\u00f3rny Egipt \u2013 zamieszkana by\u0142a przez plemiona nomad\u00f3w. Oba regiony pozostawa\u0142y w chwiejnej r\u00f3wnowadze do momentu pojawienia si\u0119 Narmera, uznawanego za za\u0142o\u017cyciela pierwszej dynastii faraon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Narmer jako dow\u00f3dca wojsk G\u00f3rnego Egiptu, podbi\u0142 obszar delty Nilu i doprowadzi\u0142 do zjednoczenia obu teren\u00f3w pod w\u0142adz\u0105 faraona. T\u0119 uni\u0119 symbolizuj\u0105 dwie korony noszone przez w\u0142adc\u0119 \u2013 bia\u0142a w formie sto\u017cka i czerwona w formie czapy z wysokim ty\u0142em. W takich nakryciach g\u0142owy zosta\u0142 przedstawiony kr\u00f3l na awersie i rewersie tzw. Palety Narmera<\/i>.<\/p>\n\n\n\n

Oto jeste\u015bmy \u015bwiadkami kulminacyjnego momentu starcia pomi\u0119dzy w\u0142adc\u0105 z Po\u0142udnia a wojowinikiem z P\u00f3\u0142nocy. Posta\u0107 Narmera budzi zachwyt \u2013 podziwiamy m\u0142odzie\u0144cze, silne cia\u0142o, kt\u00f3rego ci\u0119\u017car pewnie spoczywa na rozstawionych nogach, uwag\u0119 przykuwa muskulatura ramienia uniesionego do uderzenia. Druga r\u0119ka trzyma za w\u0142osy pokonanego przeciwnika, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0119 od roztrzaskania dzieli jedynie jeden ruch faraona. Jeniec pozbawiony jest wszelkiej sprawczo\u015bci: bezbronny, bezw\u0142adnie kl\u0119czy w oczekiwaniu na sw\u00f3j koniec. To nie jest opowie\u015b\u0107 o szacunku wobec przeciwnika, uznaniu wobec jego umiej\u0119tno\u015bci i przymiot\u00f3w. To scena bezwzgl\u0119dnego triumfu.<\/p>\n\n\n\n

\u00d3w jeniec jest ostatnim \u017cywym uczestnikiem starcia, wraz z jego \u015bmierci\u0105 symbolicznie zostanie podbita \u017cyzna kraina delty Nilu. Pod stopami faraona znajduj\u0105 si\u0119 cia\u0142a pozosta\u0142ych pokonanych, depcze po nich w akcie ostatecznego zwyci\u0119stwa. Mo\u017cna to uzna\u0107 za przejaw pierwotnej potrzeby oddzielenia siebie \u2013 swojego rodu, plemienia, narodu \u2013 od innych. Tak jak opisa\u0142 to Yuval Noah Harari \u2013 Ludzie instynktownie dziel\u0105 ludzko\u015b\u0107 na dwie cz\u0119\u015bci, \u201eswoich\u201d i \u201eobcych\u201d. \u201eSwoi\u201d to ludzie tacy jak ty i ja, dziel\u0105cy z nami j\u0119zyk, religi\u0119 i obyczaje. <\/i>(…) Trudno ich <\/i>[obcych] w og\u00f3le zwa\u0107 lud\u017ami. W j\u0119zyku ludu Dinka z Sudanu \u201edinka\u201d znaczy po prostu \u2013 \u201eludzie\u201d. Ludzie, kt\u00f3rzy nie s\u0105 dinkami, nie s\u0105 lud\u017ami.<\/i><\/p>\n\n\n\n

Retoryka wy\u017cszo\u015bci Egiptu nad innymi ludami utrzymywa\u0142a si\u0119 przez ca\u0142y okres panowania faraon\u00f3w. Wyra\u017ca\u0142a si\u0119 ona na rozmaite sposoby. Mi\u0119dzy innymi podleg\u0142e im prowincje wyobra\u017cano pod postaci\u0105 deptanych przez w\u0142adc\u0119 „dziewi\u0119ciu \u0142uk\u00f3w”, a kanon sztuk wizualnych rozr\u00f3\u017cnia\u0142 poszczeg\u00f3lne obce nacje na podstawienie przydzielonego im koloru sk\u00f3ry i cech fizjonomicznych. Wszyscy nie-Egipcjanie byli w ten spos\u00f3b oznaczani jako „inni”, „obcy”.<\/p>\n\n\n\n

\n\nJu\u017c na tym wczesnym etapie rozwoju j\u0119zyka sztuki, w kt\u00f3rym powsta\u0142a Paleta Narmera<\/em>, rozpoznany zosta\u0142 jego potencja\u0142 do budowania sugestywnych opowie\u015bci. Martwe w naszych oczach symbole i wizerunki, gdy o\u017cywione opowie\u015bci\u0105 o okoliczno\u015bciach w kt\u00f3rych powsta\u0142y, uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w narracj\u0119. Jest ona nieprzychylna dla wszystkich \u201cobcych\u201d mieszka\u0144c\u00f3w Egiptu, przypomina im o ich podporz\u0105dkowanej funkcji. Paleta ta by\u0142a najprawdopodobniej dzie\u0142em wotywnym, wyrazem wdzi\u0119czno\u015bci b\u00f3stwom za wygran\u0105 walk\u0119. Jej dekoracja wyra\u017anie wyznacza granic\u0119 mi\u0119dzy zwyci\u0119zcami a przegranymi. A tym samym \u2013 zaryzykuj\u0119 tu parafraz\u0119 Harariego \u2013 pobudza do przekonania, \u017ce ludzie kt\u00f3rzy nie byli Egipcjanami, nie byli lud\u017ami.\n\n<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fragment postumentu ze stopami kr\u00f3lowej stoj\u0105cej na \u201eDziewi\u0119ciu \u0141ukach\u201d <\/strong>\u00a9<\/strong><\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n

Views: 7<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kamienna, dwustronnie dekorowana p\u0142yta, zosta\u0142a wykonana ponad trzy tysi\u0105ce lat przed nasz\u0105 er\u0105 czyli wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t wiek\u00f3w temu. Symbolicznie wyznacza pocz\u0105tek sztuki egipskiej, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na czas swojego powstania, jak i na tematyk\u0119 zdobi\u0105cych j\u0105 relief\u00f3w. Jest to te\u017c jedna z pierwszych wizualnych opowie\u015bci o podboju, z wizerunkiem triumfuj\u0105cego zwyci\u0119zcy i zdanego na…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":92,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[80],"class_list":["post-21","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spotkanie-z-innym","tag-kanon-historii-sztuki"],"yoast_head":"\nSpotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kamienna, dwustronnie dekorowana p\u0142yta, zosta\u0142a wykonana ponad trzy tysi\u0105ce lat przed nasz\u0105 er\u0105 czyli wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t wiek\u00f3w temu. Symbolicznie wyznacza pocz\u0105tek sztuki egipskiej, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na czas swojego powstania, jak i na tematyk\u0119 zdobi\u0105cych j\u0105 relief\u00f3w. Jest to te\u017c jedna z pierwszych wizualnych opowie\u015bci o podboju, z wizerunkiem triumfuj\u0105cego zwyci\u0119zcy i zdanego na...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-03-02T20:46:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"555\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"342\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21\",\"name\":\"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg\",\"datePublished\":\"2019-03-02T20:46:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg\",\"width\":555,\"height\":342},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu - otulina o sztuce","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu - otulina o sztuce","og_description":"Kamienna, dwustronnie dekorowana p\u0142yta, zosta\u0142a wykonana ponad trzy tysi\u0105ce lat przed nasz\u0105 er\u0105 czyli wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t wiek\u00f3w temu. Symbolicznie wyznacza pocz\u0105tek sztuki egipskiej, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na czas swojego powstania, jak i na tematyk\u0119 zdobi\u0105cych j\u0105 relief\u00f3w. Jest to te\u017c jedna z pierwszych wizualnych opowie\u015bci o podboju, z wizerunkiem triumfuj\u0105cego zwyci\u0119zcy i zdanego na...","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2019-03-02T20:46:00+00:00","og_image":[{"width":555,"height":342,"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21","name":"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg","datePublished":"2019-03-02T20:46:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#primaryimage","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg","contentUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg","width":555,"height":342},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=21#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Spotkanie Narmera z mieszka\u0144cami Dolnego Egiptu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/narmer-il.jpg","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/92"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}