{"id":20,"date":"2019-03-11T18:39:00","date_gmt":"2019-03-11T17:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20"},"modified":"2019-03-11T18:39:00","modified_gmt":"2019-03-11T17:39:00","slug":"juan-de-pareja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20","title":{"rendered":"Juan de Pareja"},"content":{"rendered":"\n

Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, jak powstaj\u0105 opowie\u015bci, kt\u00f3re opowiadamy sobie samym? Co wp\u0142ywa na to, jak kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 one w naszym umy\u015ble? I jaki ma to wp\u0142yw na poznawanie przez nas \u015bwiata? Chcia\u0142abym dzi\u015b zaproponowa\u0107 Wam \u0107wiczenie z patrzenia. Co\u015b na kszta\u0142t testu Rorschacha, tylko materia\u0142 b\u0119dzie mniej abstrakcyjny. Sp\u00f3jrzcie prosz\u0119 na obraz poni\u017cej i uchwy\u0107cie pierwsze skojarzenie, jakie przychodzi Wam do g\u0142owy odno\u015bnie przedstawionego na nim m\u0119\u017cczyzny. Jak my\u015blicie, kim on jest? Jak\u0105 zajmuje pozycj\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie? Jakie odebra\u0142 wykszta\u0142cenie?<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Diego Vel\u00e1zquez, Juan de Pareja<\/em>, 1650, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork \u00a9<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Podejrzewam, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z Was w swoich odpowiedziach poda\u0142a takie okre\u015blenia jak arystokrata, dworzanin, mo\u017ce dyplomata czy artysta. Czy komu\u015b z Was przysz\u0142o na my\u015bl nazwanie go niewolnikiem?<\/p>\n\n\n\n

Juan de Pareja urodzi\u0142 si\u0119 w 1606 w Antequera w prowincji Malaga jako syn Hiszpana i niewolnicy Zulemy. Sam stanowi\u0142 w\u0142asno\u015b\u0107 rodziny Vel\u00e1zqueza, a od 1631 zatrudniony by\u0142 jako pomocnik w pracowni malarza. Niewolnictwo w Hiszpanii by\u0142o zjawiskiem powszechnym, Sewilla \u2013 w kt\u00f3rej zaczyna\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 Vel\u00e1zquez \u2013 by\u0142a jednym z g\u0142\u00f3wnych centr\u00f3w handlu niewolnikami na P\u00f3\u0142wysep Iberyjski oraz do obu Ameryk. Zaskakuj\u0105ce, \u017ce przy tak znacz\u0105cej obecno\u015bci czarnosk\u00f3rych niewolnik\u00f3w, ich reprezentacja w hiszpa\u0144skim malarstwie by\u0142a znikoma. Zmieni\u0142 to dopiero Vel\u00e1zquez, wybieraj\u0105c czarnosk\u00f3re postaci na bohater\u00f3w scen rodzajowych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Diego Vel\u00e1zquez, <\/strong>Scena kuchenna z Wieczerz\u0105 w Emaus<\/strong><\/em>, ok.1617-1618. \u00a9 National Gallery of Ireland <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Vel\u00e1zquez maluj\u0105c portret Juana de Pareja dokona\u0142 \u015bwiadomego wyboru. Portret jako gatunek stanowi wizyt\u00f3wk\u0119 uwiecznionej postaci, ma zarazem ukaza\u0107 jej indywidualno\u015b\u0107, jak i odda\u0107 najlepsz\u0105 wersj\u0119 jej samej. Jest jak motto, kt\u00f3rym chce opisa\u0107 si\u0119 jego bohater. Ma trafia\u0107 do widza od pierwszego wejrzenia. Na portrecie z 1650 Pareja na pewno nie wygl\u0105da na niewolnika. Jest wytwornym dworzaninem, arystokrat\u0105 pewnie rzucaj\u0105cym wyzwanie spojrzeniem. Przyjrzyjmy si\u0119 co sprawi\u0142o, \u017ce Juan de Pareja, zniewolony wsp\u00f3\u0142pracownik Vel\u00e1zqueza, w naszych oczach sta\u0142 si\u0119 don Juanem.<\/p>\n\n\n\n

Ludzki m\u00f3zg poznaj\u0105c rzeczywisto\u015b\u0107, poszukuje jak najkr\u00f3tszych \u015bcie\u017cek do przetwarzania danych. Najch\u0119tniej przyporz\u0105dkowuje nowe elementy do znanych ju\u017c etykietek. I tak okre\u015blony kolor sk\u00f3ry, u\u0142o\u017cenie cia\u0142a czy str\u00f3j mog\u0105 uruchamia\u0107 konkretne ci\u0105gi znacze\u0144 w m\u00f3zgu. Vel\u00e1zquez wykorzysta\u0142 poz\u0119 kojarzon\u0105 z gentiluomo<\/i>, znan\u0105 mi\u0119dzy innymi z portret\u00f3w Tycjana, <\/i>do rozbrojenia (hiszpa\u0144skiego) wyobra\u017cenia o osobach czarnosk\u00f3rych. Juan de Pareja ukazany zosta\u0142 jako g\u0142\u00f3wny i jedyny bohater obrazu. \u015amia\u0142o spogl\u0105da nam w oczy, jego m\u0119sk\u0105 urod\u0119 podkre\u015blaj\u0105 bujne w\u0142osy oraz biel koronkowego ko\u0142nierzyka kontrastuj\u0105ca z czekoladowym odcieniem jego karnacji. Jest wcieleniem d\u017centelmena.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Poza <\/strong>gentiluomo <\/strong><\/em>
Tycjan, <\/strong>M\u0119\u017cczyzna z b\u0142\u0119kitnym r\u0119kawem<\/strong><\/em>, ok. 1510, National Gallery w Londynie. <\/strong>\u00a9<\/strong><\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Portret Juana de Pareja powsta\u0142 w Rzymie, poza Hiszpani\u0105. Trudno jednoznacznie orzec, jakie by\u0142y motywacje artysty \u2013 wyraz buntu przeciwko sztywnym ramom obyczajowym w Hiszpanii, promocja swoich umiej\u0119tno\u015bci, a mo\u017ce ch\u0119\u0107 zaimponowania rzymskiej elicie artyst\u00f3w i humanist\u00f3w. Zapewne wszystko po trochu. Juan de Pareja nied\u0142ugo po namalowaniu obrazu zosta\u0142 przez Vel\u00e1zqueza wyzwolony, doskonali\u0142 dalej swoje umiej\u0119tno\u015bci w rzemio\u015ble malarskim, by po \u015bmierci mistrza zosta\u0107 samodzielnym artyst\u0105. To jak widzimy go dzi\u015b, zawdzi\u0119czamy przede wszystkim temu sugestywnemu portretowi.<\/p>\n\n\n\n

Czy bez znajomo\u015bci tych fakt\u00f3w byliby\u015bcie w stanie wyczyta\u0107 cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 prawdy o postaci przedstawionej na portrecie? Nasze \u0107wiczenie z pocz\u0105tku da\u0142o odpowied\u017a raczej negatywn\u0105. Przy poznawaniu nowych obraz\u00f3w, zanim wydamy o nich zdecydowany os\u0105d, warto ustali\u0107 fakty i dotrze\u0107 do ich prawdziwej opowie\u015bci. Vel\u00e1zquez odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do przyzwyczaje\u0144 widz\u00f3w, by ich zwie\u015b\u0107 przy ocenie portretowanego. I odni\u00f3s\u0142 sukces w swoim podst\u0119pie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Juan de Pareja,<\/strong> Powo\u0142anie \u015bwi\u0119tego Mateusza<\/strong><\/em>, 1661, Muzeum Prado w Madrycie <\/strong>\u00a9<\/strong><\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n

Views: 35<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, jak powstaj\u0105 opowie\u015bci, kt\u00f3re opowiadamy sobie samym? Co wp\u0142ywa na to, jak kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 one w naszym umy\u015ble? I jaki ma to wp\u0142yw na poznawanie przez nas \u015bwiata? Chcia\u0142abym dzi\u015b zaproponowa\u0107 Wam \u0107wiczenie z patrzenia. Co\u015b na kszta\u0142t testu Rorschacha, tylko materia\u0142 b\u0119dzie mniej abstrakcyjny. Sp\u00f3jrzcie prosz\u0119 na obraz poni\u017cej i uchwy\u0107cie…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[80],"class_list":["post-20","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cwiczenia-z-patrzenia","tag-kanon-historii-sztuki"],"yoast_head":"\nJuan de Pareja - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Juan de Pareja - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, jak powstaj\u0105 opowie\u015bci, kt\u00f3re opowiadamy sobie samym? Co wp\u0142ywa na to, jak kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 one w naszym umy\u015ble? I jaki ma to wp\u0142yw na poznawanie przez nas \u015bwiata? Chcia\u0142abym dzi\u015b zaproponowa\u0107 Wam \u0107wiczenie z patrzenia. Co\u015b na kszta\u0142t testu Rorschacha, tylko materia\u0142 b\u0119dzie mniej abstrakcyjny. Sp\u00f3jrzcie prosz\u0119 na obraz poni\u017cej i uchwy\u0107cie...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-03-11T17:39:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"883\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"181\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20\",\"name\":\"Juan de Pareja - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg\",\"datePublished\":\"2019-03-11T17:39:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg\",\"width\":883,\"height\":181},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Juan de Pareja\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Juan de Pareja - otulina o sztuce","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Juan de Pareja - otulina o sztuce","og_description":"Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, jak powstaj\u0105 opowie\u015bci, kt\u00f3re opowiadamy sobie samym? Co wp\u0142ywa na to, jak kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 one w naszym umy\u015ble? I jaki ma to wp\u0142yw na poznawanie przez nas \u015bwiata? Chcia\u0142abym dzi\u015b zaproponowa\u0107 Wam \u0107wiczenie z patrzenia. Co\u015b na kszta\u0142t testu Rorschacha, tylko materia\u0142 b\u0119dzie mniej abstrakcyjny. Sp\u00f3jrzcie prosz\u0119 na obraz poni\u017cej i uchwy\u0107cie...","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2019-03-11T17:39:00+00:00","og_image":[{"width":883,"height":181,"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20","name":"Juan de Pareja - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg","datePublished":"2019-03-11T17:39:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#primaryimage","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg","contentUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg","width":883,"height":181},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=20#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Juan de Pareja"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/pareja-e1553000966438.jpg","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}