{"id":18,"date":"2019-03-15T18:00:00","date_gmt":"2019-03-15T17:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinablog.pl\/2019\/03\/15\/poznajcie-dodo-meet-dodo\/"},"modified":"2019-03-15T18:00:00","modified_gmt":"2019-03-15T17:00:00","slug":"poznajcie-dodo-meet-dodo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18","title":{"rendered":"Poznajcie Dodo"},"content":{"rendered":"\n

Obrazy potrafi\u0105 przechowywa\u0107 pami\u0119\u0107 po dawno utraconych osobach lub przedmiotach. Niekiedy wr\u0119cz je o\u017cywiaj\u0105. Do\u015bwiadczam tego uczucia za ka\u017cdym razem, gdy przygl\u0105dam si\u0119 zwierz\u0119tom zgromadzonym przez Roelanta Saverego. Szukam wzrokiem zw\u0142aszcza jednego, ukrytego w cieniu za wielkim bykiem na pierwszym planie i tocz\u0105cemu wieczny sp\u00f3r z rozentuzjazmowan\u0105 czapl\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Roelant Savery, <\/strong>Arka Noego<\/strong><\/em>, ok. 1620-1629, Muzeum Narodowe w Warszawie <\/strong>\u00a9<\/strong><\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Biblijny temat opowie\u015bci o Potopie i arce Noego oferowa\u0142 artystom mo\u017cliwo\u015b\u0107 ukazania bogactwa wszelkiego stworzenia, chroni\u0105c ich jednocze\u015bnie przed zarzutem o popadanie w przesad\u0119. Cesarz Rudolf II nie przejmowa\u0142 si\u0119 takim zarzutem. By\u0142 nami\u0119tnym zbieraczem wszystkiego, co wyda\u0142o mu si\u0119 niezwyk\u0142e, unikatowe, egzotyczne. Z tej pasji powstawa\u0142y jego rozmaite zbiory \u2013 kunstkamera (dzi\u015b eksponowana w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu), mena\u017ceria (pierwowz\u00f3r dzisiejszego zoo) oraz kolekcja sztuki. Ta ostatnia sk\u0142ada\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy innymi z dzie\u0142 powstaj\u0105cych na zam\u00f3wienie cesarza, zgodnych z jego zami\u0142owaniem do zbieractwa i manierystycznym smakiem. Jednym z artyst\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych na dworze Rudolfa II by\u0142 w\u0142a\u015bnie Savery \u2013 malarz animalista, kt\u00f3ry rozwija\u0142 sw\u00f3j warsztat szkicuj\u0105c okazy z mena\u017cerii cesarza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Roelant Savery, <\/strong>Arka Noego<\/strong><\/em>, ok. 1620-1629, fragment, Muzeum Narodowe w Warszawie <\/strong>\u00a9<\/strong><\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce korzysta\u0142 z tych rysunk\u00f3w, kompiluj\u0105c t\u0119 r\u00f3\u017cnorodn\u0105 gromad\u0119 oczekuj\u0105c\u0105 na zaokr\u0119towanie na arce. Mo\u017cecie sami spr\u00f3bowa\u0107 odgadn\u0105\u0107 nazwy wszystkich przedstawionych przez niego zwierz\u0105t. Obok udomowionych \u2013 ps\u00f3w, kr\u00f3w, koni (pi\u0119knie wyeksponowany bia\u0142y ko\u0144 lipica\u0144ski), przedstawiono te zamieszkuj\u0105ce europejskie lasy \u2013 samotny wilk, dzik, bizony, czy jelenie. Zwierz\u0119ta egzotyczne to zar\u00f3wno te z bli\u017cszej Europie Afryki \u2013 s\u0142onie czy strusie, ale r\u00f3wnie\u017c ambasadorowie dalekich krain, jak pochodz\u0105cy z okolic Australii kazuar. Ja jednak niezmiennie wypatruj\u0119 najpierw skrytego za bykiem ptaka dodo.<\/p>\n\n\n\n

Dodo by\u0142 endemicznym mieszka\u0144cem Mauritiusa, do ko\u0144ca szesnastego wieku pozbawionym naturalnych wrog\u00f3w. Podobno by\u0142 wielko\u015bci masywnego kurczaka, do\u015b\u0107 korpulentny, ca\u0142kowicie niep\u0142ochliwy i z zatracon\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 latania. Wszystkie te cechy zadzia\u0142a\u0142y na jego niekorzy\u015b\u0107, gdy na wysp\u0119 dotarli Holendrzy i w ci\u0105gu niespe\u0142na wieku wytrzebili ca\u0142\u0105 populacj\u0119 dodo. Niewiele o nim wiemy, bo do Europy dotar\u0142o niewiele okaz\u00f3w, a w muzeach historii naturalnej zachowa\u0142o si\u0119 tylko kilka szkielet\u00f3w. Zatem jedynie nieliczne obrazy i rysunki przypominaj\u0105 o istnieniu tego sympatycznie wygl\u0105daj\u0105cego ptaka, kt\u00f3ry na swoj\u0105 zgub\u0119 na przestrzeni wiek\u00f3w utraci\u0142 czujno\u015b\u0107. I wobec nieoczekiwanego zagro\u017cenia, da\u0142 si\u0119 unicestwi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jego historia napawa mnie zawsze smutn\u0105 refleksj\u0105 o przemijaniu. Przypomina jak szybko mo\u017cna bezpowrotnie utraci\u0107 co\u015b co trwa\u0142o niezmiennie, a znikn\u0119\u0142o bezsensownie. Jak mawiaj\u0105 Anglicy: dead as dodo<\/i> – „martwy jak dodo”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cornelis Saftleven, <\/strong>Dodo<\/strong><\/em>, fragment, 1638, Boijmans van Beuningen, Rotterdam\u00a0<\/strong>\u00a9<\/strong><\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n

Views: 5<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obrazy potrafi\u0105 przechowywa\u0107 pami\u0119\u0107 po dawno utraconych osobach lub przedmiotach. Niekiedy wr\u0119cz je o\u017cywiaj\u0105. Do\u015bwiadczam tego uczucia za ka\u017cdym razem, gdy przygl\u0105dam si\u0119 zwierz\u0119tom zgromadzonym przez Roelanta Saverego. Szukam wzrokiem zw\u0142aszcza jednego, ukrytego w cieniu za wielkim bykiem na pierwszym planie i tocz\u0105cemu wieczny sp\u00f3r z rozentuzjazmowan\u0105 czapl\u0105. Biblijny temat opowie\u015bci o Potopie i arce…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[105,181],"class_list":["post-18","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","tag-muzeum-narodowe-w-warszawie","tag-zwierzeta-pl"],"yoast_head":"\nPoznajcie Dodo - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Poznajcie Dodo - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Obrazy potrafi\u0105 przechowywa\u0107 pami\u0119\u0107 po dawno utraconych osobach lub przedmiotach. Niekiedy wr\u0119cz je o\u017cywiaj\u0105. Do\u015bwiadczam tego uczucia za ka\u017cdym razem, gdy przygl\u0105dam si\u0119 zwierz\u0119tom zgromadzonym przez Roelanta Saverego. Szukam wzrokiem zw\u0142aszcza jednego, ukrytego w cieniu za wielkim bykiem na pierwszym planie i tocz\u0105cemu wieczny sp\u00f3r z rozentuzjazmowan\u0105 czapl\u0105. Biblijny temat opowie\u015bci o Potopie i arce...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-03-15T17:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"906\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18\",\"name\":\"Poznajcie Dodo - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg\",\"datePublished\":\"2019-03-15T17:00:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg\",\"width\":906,\"height\":445},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Poznajcie Dodo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Poznajcie Dodo - otulina o sztuce","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Poznajcie Dodo - otulina o sztuce","og_description":"Obrazy potrafi\u0105 przechowywa\u0107 pami\u0119\u0107 po dawno utraconych osobach lub przedmiotach. Niekiedy wr\u0119cz je o\u017cywiaj\u0105. Do\u015bwiadczam tego uczucia za ka\u017cdym razem, gdy przygl\u0105dam si\u0119 zwierz\u0119tom zgromadzonym przez Roelanta Saverego. Szukam wzrokiem zw\u0142aszcza jednego, ukrytego w cieniu za wielkim bykiem na pierwszym planie i tocz\u0105cemu wieczny sp\u00f3r z rozentuzjazmowan\u0105 czapl\u0105. Biblijny temat opowie\u015bci o Potopie i arce...","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2019-03-15T17:00:00+00:00","og_image":[{"width":906,"height":445,"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18","name":"Poznajcie Dodo - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg","datePublished":"2019-03-15T17:00:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#primaryimage","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg","contentUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg","width":906,"height":445},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=18#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Poznajcie Dodo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/noe-detal.jpg","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}