{"id":1530,"date":"2020-12-03T21:33:54","date_gmt":"2020-12-03T21:33:54","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinablog.pl\/?p=1530"},"modified":"2023-04-13T20:23:15","modified_gmt":"2023-04-13T20:23:15","slug":"sila-kobiet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530","title":{"rendered":"Si\u0142a kobiet"},"content":{"rendered":"\n

Rok 2020 zdecydowanie zapisze si\u0119 w historii nagromadzeniem „ciekawych” wydarze\u0144, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 zakwestionowa\u0107 obecny status quo<\/em>. Ma to miejsce zar\u00f3wno na polu powszechnego poczucia bezpiecze\u0144stwa w krajach Zachodu, jak i ustalonych porz\u0105dk\u00f3w polityczno-spo\u0142ecznych. R\u00f3wnie\u017c na gruncie rodzimym dzieje si\u0119 wiele. Coraz cz\u0119\u015bciej podkre\u015blana jest si\u0142a kobiet b\u0119d\u0105ca motorem wielu zmian. I cho\u0107 dla wielu gesty sprzeciwu organizowane przez \u015brodowiska kobiece s\u0105 wci\u0105\u017c trudne do zrozumienia czy zaakceptowania, to przecie\u017c nale\u017c\u0105 one do przyj\u0119tego porz\u0105dku walki w obronie w\u0142asnej godno\u015bci. Sprzeciw ten jest konieczny, je\u015bli naruszane s\u0105 granice naszej wolno\u015bci, a jego si\u0142a powinna by\u0107 wsp\u00f3\u0142mierna do ataku. <\/p>\n\n\n\n

Feminizm ze swoj\u0105 walk\u0105 o r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci – ekonomiczn\u0105, polityczn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 oraz symboliczn\u0105 – nie jest wcale nowym wynalazkiem. Samo poj\u0119cie jest ostatnio mocno demonizowane i identyfikowane jedynie z radykalnymi gestami aktywistek. Gestami niezwykle wa\u017cnymi dla wprowadzenia zmiany, ale przecie\u017c nie jedynymi wyznacznikami tej postawy. Tym wpisem chc\u0119 przypomnie\u0107, \u017ce si\u0142a kobiet jako temat by\u0142a obecna ju\u017c w tekstach biblijnych i antycznych. Stamt\u0105d te\u017c, jako wz\u00f3r do na\u015bladowania, zosta\u0142a przej\u0119ta przez sztuk\u0119 kszta\u0142tuj\u0105c\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 odbiorc\u00f3w. Pokusi\u0142am si\u0119 o kr\u00f3tki i subiektywny wyb\u00f3r dzie\u0142 poruszaj\u0105cych ten niezwykle obszerny temat. <\/p>\n\n\n\n

Walka o godno\u015b\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

O postaci Timoklei raczej nie us\u0142yszymy w szkole. Wspomina o niej Plutarch w biografii Aleksandra Wielkiego. Timoklea nale\u017ca\u0142a do arystokratycznego rodu w Tebach, jej bratem by\u0142 dow\u00f3dca wojsk greckich, kt\u00f3ry poleg\u0142 w walkach z Macedo\u0144czykami. Kiedy do jej rodzinnego miasta wkroczy\u0142y wojska nieprzyjaciela kobieta, tak, jak i pozostali mieszka\u0144cy, do\u015bwiadczy\u0142a przemocy. Do jej domu wtargn\u0119li \u017co\u0142nierze, a ich dow\u00f3dca zgwa\u0142ci\u0142 j\u0105. Kobieta dokona\u0142a na nim zemsty, nie bacz\u0105c na konsekwencje. Sk\u0142ama\u0142a, \u017ce na dnie studni w przydomowym ogrodzie ukryte s\u0105 rodowe skarby. Dow\u00f3dca wiedziony chciwo\u015bci\u0105 chcia\u0142 je stamt\u0105d wydoby\u0107. Kiedy pochyla\u0142 si\u0119 ponad cembrowin\u0105, Timoklea wepchn\u0119\u0142a go do studni i zasypa\u0142a gradem kamieni.<\/p>\n\n\n

\n
\"Merian;
Matth\u00e4us Merian starszy, Timoklea<\/em>, miedzioryt, 1629-1630, w: J. L. Gottfried,
Historische Chronica, oder, Beschreibung der fu\u0308rhnembsten Geschichten\u2026<\/em>, Frankfurt,
t. 1, cz\u0119\u015b\u0107 2, folio 148<\/a><\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Elisabetta Sirani, malarka i za\u0142o\u017cycielka szko\u0142y artystycznej dla kobiet w Bolonii, wybra\u0142a t\u0119 scen\u0119 na temat swojego obrazu. Jako inspiracj\u0119 wykorzysta\u0142a rycin\u0119 wykonan\u0105 przez Matth\u00e4usa Meriana starszego, modyfikuj\u0105c jednak szczeg\u00f3\u0142y kompozycji. Merian umieszcza wydarzenie w eleganckim ogrodzie, odgrodzonym od miasta wysokim murem. Ukazuje moment, gdy cia\u0142o \u017co\u0142nierza wpada do otworu studni nie napotykaj\u0105c \u017cadnego oporu, a bohaterka podtrzymuje jedynie jego nogi.<\/p>\n\n\n

\n
\"Elisabetta
Elisabetta Sirani, Timoklea zabijaj\u0105ca kapitana wojsk Aleksandra Wielkiego<\/em>, 1659, Neapol<\/a>, Museo di Capodimonte<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Kobiece spojrzenie<\/h3>\n\n\n\n

Siriani zmieni\u0142a nieco okoliczno\u015bci tego wydarzenia. Zamiast g\u0142\u0119bokiej perspektywy ogrodu t\u0142em jest monochromatyczna \u015bciana muru znajduj\u0105cego si\u0119 tu\u017c za plecami Timoklei. Dzi\u0119ki temu scena nabiera monumentalizmu, wzrok widza skupia si\u0119 jedynie na grupie postaci. M\u0119\u017cczyzna, na kt\u00f3rym bohaterka bierze odwet, nie jest bezwolny jak u Meriana. Widzimy, jak zapiera si\u0119 jedn\u0105 r\u0119k\u0105 o cembrowin\u0119, na jego twarzy maluje si\u0119 zaskoczenie. Kobieta ma skupiony wyraz twarzy, ca\u0142y ci\u0119\u017car cia\u0142a opiera na prawej r\u0119ce, kt\u00f3r\u0105 wpycha przeciwnika w otw\u00f3r studni, podtrzymuj\u0105c jednocze\u015bnie drug\u0105 stron\u0119 jego cia\u0142a, by zminimalizowa\u0107 jego op\u00f3r. W tym uj\u0119ciu podkre\u015blona jest si\u0142a Timoklei i determinacja w osi\u0105gni\u0119ciu celu. Nie ma mowy o przypadku.<\/p>\n\n\n

\n
\"Domenichino;
Domenichino, Timoklea przed Aleksandrem<\/em>, ok. 1615, Luwr, Pary\u017c<\/a><\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Timoklea zadba\u0142a o siebie i ochroni\u0142a swoich domownik\u00f3w. Jak dowiadujemy si\u0119 z dalszej cz\u0119\u015bci tej opowie\u015bci, Aleksander Wielki u\u0142askawi\u0142 j\u0105 i jej dzieci, uznaj\u0105c, \u017ce post\u0105pi\u0142a s\u0142usznie. Nie bez znaczenia by\u0142o jej arystokratyczne pochodzenie i szacunek wobec jej zmar\u0142ego brata. Niemniej jednak Timoklea zadzia\u0142a\u0142a wbrew temu, co uznawane by\u0142o za w\u0142a\u015bciwe niewiastom i wywalczy\u0142a sobie w ten spos\u00f3b poszanowanie swojej godno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Walka z tyranem<\/h2>\n\n\n\n

Jael pojawia si\u0119 w Ksi\u0119dze S\u0119dzi\u00f3w w Starym Testamencie (Sdz 4: 17-22). Niewiele o niej wiadomo ponad to, \u017ce nale\u017ca\u0142a do nomadycznego plemienia Kenit\u00f3w i by\u0142a \u017con\u0105 m\u0119\u017cczyzny o imieniu Cheber. Jej lud pozostawa\u0142 w pokojowych stosunkach z Kananejczykami, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142 w\u00f3dz Sisera. W\u0142adca Kanaanu przez dwadzie\u015bcia lat utrzymywa\u0142 despotyczn\u0105 w\u0142adz\u0119 nad Izraelitami. Wyzwolenie mia\u0142o im przynie\u015b\u0107 dopiero zwyci\u0119stwo Baraka nad oddzia\u0142ami dowodzonymi przez Sisera oraz czyn Kenitki. Sisera po przegranej bitwie, szuka\u0142 schronienia po\u015br\u00f3d jej ludu. Jael jako pierwsza zaproponowa\u0142a mu go\u015bcin\u0119 w swoim namiocie, jednak kiedy zasn\u0105\u0142, przebi\u0142a mu skro\u0144 za pomoc\u0105 m\u0142otka i palika do mocowania namiotu.<\/p>\n\n\n\n

\"Artemisia
Artemisia Gentileschi, Jael i Sisera<\/em>, 1620, Muzeum Sztuk Pi\u0119knych, Budapeszt<\/a><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Artemisia Gentileschi wybra\u0142a ten moment jako temat swojego obrazu. W tej interpretacji wydobyta zosta\u0142a mimowolna intymno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy skulonym cia\u0142em \u015bpi\u0105cego Sisery, a pochylon\u0105 nad nim Jael. Kobieta przykl\u0119k\u0142a tu\u017c obok niego, jej obszerna suknia uk\u0142ada si\u0119 tak, jakby wojownik ufnie zasn\u0105\u0142 na jej kolanach. W rzeczywisto\u015bci za chwil\u0119 przebije mu skro\u0144 metalowym palikiem. Malarka gra tu z warto\u015bciami z za\u0142o\u017cenia przypisywanymi kobiecie – opieku\u0144czo\u015bci\u0105 i delikatno\u015bci\u0105. Pot\u0119guje tym zaskoczenie widza, kt\u00f3ry odkrywa, \u017ce bohaterka nie pochyla si\u0119 z czu\u0142o\u015bci\u0105 nad \u015bpi\u0105cym m\u0119\u017cczyzn\u0105, a w skupieniu maj\u0105cym pozbawi\u0107 go \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n

\"Jacopo
Jacopo Amigoni, Jael i Sisera<\/em>, ok. 1739, Ca’ Rezzonico, Wenecja<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Inaczej zbudowa\u0142 dynamik\u0119 tej relacji wenecki malarz Jacopo Amigoni. Sisera z \u0142ysiej\u0105c\u0105 g\u0142ow\u0105 \u015bpi znu\u017cony wsparty na ramieniu, a m\u0142odziutka i pon\u0119tna Jael pochyla si\u0119 nad nim gotowa do uderzenia. Tematyka si\u0142y kobiet cz\u0119sto budzi\u0142a w artystach potrzeb\u0119 wprowadzenia podtekstu erotycznego<\/a>, jak w tym wypadku nale\u017cy rozumie\u0107 wyeksponowanie wdzi\u0119k\u00f3w Jael. Amigoni jednak nie odbiera jej przy tym sprawczo\u015bci – jej twarz wyra\u017ca skupienie i determinacj\u0119, niezb\u0119dne do wykonania zadania.<\/p>\n\n\n\n

Jael jako przyk\u0142ad<\/h3>\n\n\n
\n
\"Salomon
Salomon de Bray, Jael, Debora i Barak, <\/em>1635, Museum Catharijneconvent, Utrecht, photo Ruben de Heer<\/a><\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

W renesansie Jael postrzegana by\u0142a jako przyk\u0142ad tyranob\u00f3jczyni. Jej uczynek pozwoli\u0142 Izraelitom zrzuci\u0107 jarzmo niewoli, co zosta\u0142o przepowiedziane przez prorokini\u0119 Debor\u0119. Izraelicki dow\u00f3dca Barak mo\u017ce i rozgromi\u0142 wojska Kananejczyk\u00f3w, jednak ostateczne zwyci\u0119stwo mo\u017cliwe by\u0142o dzi\u0119ki dzia\u0142aniu Jael. Nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce opr\u00f3cz wsp\u00f3\u0142czucia wobec uci\u015bnionego narodu, kierowa\u0142a ni\u0105 racjonalna kalkulacja i potrzeba zapewnienia swojemu ludowi bezpiecze\u0144stwa. Sisera by\u0142 poszukiwany przez wrogie mu wojsko, stanowi\u0142 zatem \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla wszystkich udzielaj\u0105cych mu schronienia. Jego zg\u0142adzenie zapewnia\u0142o bezpiecze\u0144stwo obu stronom.<\/p>\n\n\n\n

Si\u0142a wsp\u00f3\u0142pracy – Judyta i Abra<\/h2>\n\n\n\n

W obronie swoich pobratymc\u00f3w stan\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c Judyta, kt\u00f3r\u0105 znamy g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 obraz\u00f3w Artemisii Gentileschi. Judyta by\u0142a bogat\u0105 i powszechnie szanowan\u0105 wdow\u0105 mieszkaj\u0105c\u0105 w Betulii. Kiedy jej miasto oblega\u0142y wojska asyryjskie, a szanse na ich odparcie mala\u0142y, Judyta postanowi\u0142a rozwi\u0105za\u0107 problem wedle w\u0142asnego pomys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

\"Artemisia
Artemisia Gentileschi, Judyta i Holofernes<\/em>, ok. 1620, Uffizi<\/a>, Florencja<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uda\u0142a si\u0119 do obozu wroga ubrana w kosztowne szaty i ozdoby pod pozorem oddania si\u0119 pod opiek\u0119 wrogich wojsk. Nie posz\u0142a tam jednak sama, towarzyszy\u0142a jej s\u0142u\u017c\u0105ca Abra. Odegra\u0142a ona wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w tym co si\u0119 wydarzy\u0142o. Artemisia ukaza\u0142a scen\u0119 zab\u00f3jstwa Holofernesa jako wsp\u00f3lny wysi\u0142ek obu kobiet. Ogl\u0105daj\u0105c obraz przez moment nawet mo\u017cna si\u0119 zawaha\u0107, kt\u00f3ra z bohaterek trzyma miecz. Abra ca\u0142\u0105 si\u0142\u0105 swojego cia\u0142a napiera na le\u017c\u0105cego m\u0119\u017cczyzn\u0119, unieruchamiaj\u0105c jego r\u0119ce i jednocze\u015bnie odpieraj\u0105c atak. Judyta w tym czasie niewprawn\u0105 d\u0142oni\u0105 pr\u00f3buje odci\u0105\u0107 mu g\u0142ow\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"Judyta
Artemisia Gentileschi<\/strong>, Judyta ze s\u0142u\u017c\u0105c\u0105<\/em>, ok. 1613-1614<\/strong>, Palazzo Pitti, Florencja<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Artystka sportretowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c inny epizod tej historii, maj\u0105cy miejsce nied\u0142ugo po zab\u00f3jstwie. Obie kobiety musz\u0105 jak najszybciej wydosta\u0107 si\u0119 z \u017co\u0142nierskiego obozu, uciekaj\u0105 pod os\u0142on\u0105 nocy, jednak najwyra\u017aniej s\u0142ysz\u0105 w ciemno\u015bci czyje\u015b kroki. Obie czujnie odwracaj\u0105 g\u0142owy, Judyta trzyma d\u0142o\u0144 na ramieniu Abry. Ten gest wiele m\u00f3wi o ich relacji – dzia\u0142aj\u0105 wsp\u00f3lnie, Judyta czuje jednak odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoj\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, w ko\u0144cu to jej decyzja narazi\u0142a j\u0105 na niebezpiecze\u0144stwo. Abra nie wygl\u0105da jednak na przera\u017con\u0105, z wpraw\u0105 trzyma kosz niezra\u017cona jego zawarto\u015bci\u0105. Obie maj\u0105 wa\u017cny wk\u0142ad w wydarzenia tej nocy i s\u0105 tego \u015bwiadome.<\/p>\n\n\n

\n
\"obraz
Gerrit Pietersz., Judyta z g\u0142ow\u0105 Holofernesa<\/em>, 1605, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam<\/a> <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Gerrit Pietersz. zaproponowa\u0142 jeszcze inne odczytanie wzajemnej relacji mi\u0119dzy pani\u0105 a jej s\u0142u\u017c\u0105c\u0105. Na jego obrazie z Rotterdamu Abra jest starsz\u0105 kobiet\u0105, z rozwag\u0105 i m\u0105dro\u015bci\u0105 spogl\u0105daj\u0105c\u0105 w kierunku widza. Judyta za to ma twarz m\u0142odziutkiej dziewczyny, dopiero wchodz\u0105cej w doros\u0142o\u015b\u0107. Emocje zar\u00f3\u017cowi\u0142y jej policzki, ucieka wzrokiem, by\u0107 mo\u017ce niedowierzaj\u0105c jeszcze w to, co wydarzy\u0142o si\u0119 przed chwil\u0105. Nie spogl\u0105da na g\u0142ow\u0119 Holofernesa, kt\u00f3r\u0105 wk\u0142ada do worka trzymanego przez s\u0142u\u017c\u0105c\u0105. Na drugim planie ukazane zosta\u0142y postaci obu kobiet, jak zmierzaj\u0105 ku rodzinnemu miastu, omijaj\u0105c \u017co\u0142nierzy \u015bpi\u0105cych na warcie. <\/p>\n\n\n\n

Czego uczy nas historia Judyty i Abry<\/h3>\n\n\n\n

Historia zwyci\u0119stwa Judyty to dow\u00f3d na konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy kobietami. Jej samej nie uda\u0142oby si\u0119 zrealizowa\u0107 niebezpiecznego planu, umo\u017cliwi\u0142a to dopiero obecno\u015b\u0107 Abry. Wsp\u00f3lnie stawi\u0142y czo\u0142a niemo\u017cliwemu i obroni\u0142y swoich pobratymc\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"rycina,
Hans Burgkmair, Estera, Judyta i Jael<\/em>, 1516, National Gallery of Art, Waszyngton<\/a><\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Wszystkie bohaterki tego wpisu ceniono w historii za walk\u0119 za to, co uznawa\u0142y za s\u0142uszne, nie waha\u0142y si\u0119 przed u\u017cyciem \u015brodk\u00f3w niezb\u0119dnych do osi\u0105gni\u0119cia celu. Dzi\u015b zdecydowanie zbyt drastycznych, jednak w historiach antycznych czy biblijnych regularnie stosowanych przez m\u0119skich protagonist\u00f3w. <\/p>\n

Views: 269<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rok 2020 zdecydowanie zapisze si\u0119 w historii nagromadzeniem „ciekawych” wydarze\u0144, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 zakwestionowa\u0107 obecny status quo. Ma to miejsce zar\u00f3wno na polu powszechnego poczucia bezpiecze\u0144stwa w krajach Zachodu, jak i ustalonych porz\u0105dk\u00f3w polityczno-spo\u0142ecznych. R\u00f3wnie\u017c na gruncie rodzimym dzieje si\u0119 wiele. Coraz cz\u0119\u015bciej podkre\u015blana jest si\u0142a kobiet b\u0119d\u0105ca motorem wielu zmian. I cho\u0107 dla wielu gesty…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1986,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[61,81,87],"class_list":["post-1530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-myslenie-krytyczne","tag-feminizm","tag-kobiety","tag-malarstwo"],"yoast_head":"\nSi\u0142a kobiet - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Bohaterkami tej historii s\u0105 Judyta, Jael i Timoklea. Si\u0142a kobiet, kt\u00f3re nie waha\u0142y si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w obronie swojej godno\u015bci i \u017cycia bliskich.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Si\u0142a kobiet - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bohaterkami tej historii s\u0105 Judyta, Jael i Timoklea. Si\u0142a kobiet, kt\u00f3re nie waha\u0142y si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w obronie swojej godno\u015bci i \u017cycia bliskich.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-03T21:33:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-13T20:23:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1516\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1100\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530\",\"name\":\"Si\u0142a kobiet - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg\",\"datePublished\":\"2020-12-03T21:33:54+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-13T20:23:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"description\":\"Bohaterkami tej historii s\u0105 Judyta, Jael i Timoklea. Si\u0142a kobiet, kt\u00f3re nie waha\u0142y si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w obronie swojej godno\u015bci i \u017cycia bliskich.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg\",\"width\":1516,\"height\":1100,\"caption\":\"Artemisia Gentileschi\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Si\u0142a kobiet\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Si\u0142a kobiet - otulina o sztuce","description":"Bohaterkami tej historii s\u0105 Judyta, Jael i Timoklea. Si\u0142a kobiet, kt\u00f3re nie waha\u0142y si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w obronie swojej godno\u015bci i \u017cycia bliskich.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Si\u0142a kobiet - otulina o sztuce","og_description":"Bohaterkami tej historii s\u0105 Judyta, Jael i Timoklea. Si\u0142a kobiet, kt\u00f3re nie waha\u0142y si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w obronie swojej godno\u015bci i \u017cycia bliskich.","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2020-12-03T21:33:54+00:00","article_modified_time":"2023-04-13T20:23:15+00:00","og_image":[{"width":1516,"height":1100,"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530","name":"Si\u0142a kobiet - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg","datePublished":"2020-12-03T21:33:54+00:00","dateModified":"2023-04-13T20:23:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"description":"Bohaterkami tej historii s\u0105 Judyta, Jael i Timoklea. Si\u0142a kobiet, kt\u00f3re nie waha\u0142y si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w obronie swojej godno\u015bci i \u017cycia bliskich.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#primaryimage","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg","contentUrl":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg","width":1516,"height":1100,"caption":"Artemisia Gentileschi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1530#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Si\u0142a kobiet"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Giaele_e_Sisara.jpeg","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1530"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1987,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1530\/revisions\/1987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}