{"id":1064,"date":"2019-11-21T16:02:00","date_gmt":"2019-11-21T15:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/otulinablog.pl\/?p=1064"},"modified":"2019-11-21T16:02:00","modified_gmt":"2019-11-21T15:02:00","slug":"miedzy-cesarzem-a-sultanem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064","title":{"rendered":"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem"},"content":{"rendered":"\n

Badisches Landes Museum w Karlsruhe \u015bwi\u0119ci swoje setne „urodziny” pyszn\u0105 wystaw\u0105 „Keiser und Sultan” po\u015bwi\u0119con\u0105 historii walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w XVII wieku w sercu Europy, czyli na terenach W\u0119gier, Siedmiogrodu i P\u00f3\u0142wyspu Ba\u0142ka\u0144skiego. Pretekstem do jej zorganizowania by\u0142a przechowywana na miejscu kolekcja \u0142up\u00f3w wojennych przywiezionych przez margrabi\u00f3w bade\u0144skich. Uzupe\u0142ni\u0142y j\u0105 przedmioty po\u017cyczone z Drezna, Budapesztu, Wiednia czy Krakowa.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Badisches Landes Museum w Karlsruhe<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wystawa podzielona jest na kilka cz\u0119\u015bci, przybli\u017caj\u0105cych tak kultur\u0119 dworu su\u0142tana, jak i aspekt militarny spotkania z cesarstwem habsburskim. Nale\u017cne miejsce zyskali wodzowie wa\u017cni w wojnach tureckich – Eugeniusz Sabaudzki oraz Ludwik Bade\u0144ski zwany T\u00fcrkenlouis, szczeg\u00f3lnie bliski Karlsruhe. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest tak\u017ce ukazanie okoliczno\u015bci odsieczy wiede\u0144skiej. Niezwyk\u0142e wra\u017cenie robi rozpi\u0119ty namiot zdobyty przez Jana III Sobieskiego (zbiory Wawelu), a tak\u017ce elementy uzbrojenia husarskiego, w tym skrzyd\u0142a i nakrycia g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Niebieski namiot, Zamek Kr\u00f3lewski na Wawelu, \u00a9Uli Deck<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wszystkim, kt\u00f3rzy nie s\u0105 mi\u0142o\u015bnikami szcz\u0119ku or\u0119\u017ca i \u0142atwego podzia\u0142u na dobrych i z\u0142ych szczerze polecam zwiedzanie wystawy z audioprzewodnikiem. Zazwyczaj unikam ich wypo\u017cyczania, bo zbytnio wyd\u0142u\u017caj\u0105 czas ogl\u0105dania i nie pozwalaj\u0105 mi skupi\u0107 si\u0119 na detalach. Zrobi\u0142am jednak wyj\u0105tek, bo obawia\u0142am si\u0119 braku t\u0142umacze\u0144 na angielski, co przy tak z\u0142o\u017conym temacie „zabi\u0142oby” dla mnie wystaw\u0119. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nagrane tre\u015bci tworz\u0105 unikatowy spos\u00f3b rozumienia ekspozycji.  Nie znajdowa\u0142 on w pe\u0142ni odzwierciedlenia w suchych tekstach wprowadzaj\u0105cych do kolejnych cz\u0119\u015bci wystawy, niezale\u017cnie od tego, \u017ce mia\u0142y angielskie t\u0142umaczenia.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Portret Heleny Zrinskiej<\/em>, pierwsza po\u0142. XVIII w., W\u0119gierskie Muzeum Narodowe<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Przys\u0142uchiwa\u0142am si\u0119 rozmowie Heleny Zrinskiej (Ilony Zr\u00ednyi) i niemieckiego pisarza (nie spisa\u0142am jego nazwiska), kt\u00f3ry przyby\u0142 do Konstantynopola przeprowadzi\u0107 wywiad z jej m\u0119\u017cem Imre Th\u00f6k\u00f6lym, zwa\u015bnionym z cesarzem i wygnanym przyw\u00f3dc\u0105 powstania kuruc\u00f3w na W\u0119grzech. Obie postaci prezentowa\u0142y odmienne spojrzenie na wojny tureckie, w tym bitw\u0119 o Wiede\u0144 i p\u00f3\u017aniejsze zdobycie Budy. \u00d3w pisarz prezentowa\u0142 habsburski punkt widzenia – pot\u0119piaj\u0105cy islamskich okrutnik\u00f3w, pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 obra\u017aliwymi schematami i stawiaj\u0105cy si\u0142y Habsburg\u00f3w w roli wyzwolicieli W\u0119gier (\u0142\u0105cznie z Siedmiogrodem i Ba\u0142kanami). Helena urodzona na Chorwacji i pochodz\u0105ca ze znamienitego rodu szlacheckiego, prezentowa\u0142a bardziej zniuansowane spojrzenie. Z jej perspektywy oba mocarstwa – Habsburgowie i Osmanowie – by\u0142y zagro\u017ceniem dla wolno\u015bci jej rodzinnych ziem, ale to rz\u0105dy osma\u0144skie umo\u017cliwia\u0142y lepsz\u0105 okazj\u0119 do rozwoju dla jej mieszka\u0144c\u00f3w. St\u0105d te\u017c wynika\u0142o sprzymierzenie si\u0119 jej i jej m\u0119\u017ca z su\u0142tanem w powstaniu przeciwko cesarstwu i b\u0119d\u0105ce tego konsekwencj\u0105 – wygnanie do Konstantynopola.\u00a0
<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 wystawy po\u015bwi\u0119cona janczarom, instalacja z derwiszami oraz naczynie na wod\u0119 dekorowane fragmentem poematu lub Koranu.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Z du\u017c\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 s\u0142ucha\u0142am tego dwoistego spojrzenia na kwesti\u0119 zagro\u017cenia Islamem, kt\u00f3re jest aktualne r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b. Z jednej strony – pe\u0142ne niech\u0119ci i l\u0119ku opisy opowiadaj\u0105cego si\u0119 za cesarzem niemieckiego pisarza, z drugiej – zdroworozs\u0105dkowy komentarz Zrinskiej, kt\u00f3ra osobi\u015bcie zna\u0142a w\u0142adc\u00f3w osma\u0144skich i potrafi\u0142a wskaza\u0107 zar\u00f3wno wady, jak i zalety ich rz\u0105d\u00f3w. Prze\u015bmiewczo te\u017c odnosi\u0142a si\u0119 do stosowania okre\u015ble\u0144 „orientalne” wobec z\u0142otnictwa z Siedmiogrodu (obecnego na wystawie), kt\u00f3re zapo\u017cycza\u0142o elementy dekoracji ze sztuki osma\u0144skiej. By\u0142o jednak wytworem rodzimym, europejskim, a nie dalekowschodnim. Pikanterii temu starciu dodaje fakt, \u017ce Helena by\u0142a katoliczk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Pokrowiec na \u0142uk i strza\u0142y, wyr\u00f3b z Siedmiogrodu, 1627 \u00a9Badisches Landes Museum<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

I to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tej fikcyjnej wymianie zda\u0144 wystawa tak bardzo mi si\u0119 spodoba\u0142a. Pozwoli\u0142a mi dostrzec zar\u00f3wno z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 imperium osma\u0144skiego w czasach sprzymierzonego z cesarzem Sobieskiego, jak i unikatowy charakter teren\u00f3w, kt\u00f3re okre\u015blano mianem przedmurza chrze\u015bcija\u0144stwa, a kt\u00f3re de facto sta\u0142y si\u0119 jego zak\u0142adnikiem i ofiar\u0105.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Szyszak karacenowy, k. XVII w., Zamek Kr\u00f3lewski na Wawelu<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po wi\u0119cej informacji i zdj\u0119\u0107 polecam odwiedzenie strony <\/a>muzeum (tylko po niemiecku niestety).<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli interesuj\u0105 Was inne opowie\u015bci o wystawach polecam \u015bledzenie kategorii wystawy<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n

Views: 6<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Badisches Landes Museum w Karlsruhe \u015bwi\u0119ci swoje setne „urodziny” pyszn\u0105 wystaw\u0105 „Keiser und Sultan” po\u015bwi\u0119con\u0105 historii walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w XVII wieku w sercu Europy, czyli na terenach W\u0119gier, Siedmiogrodu i P\u00f3\u0142wyspu Ba\u0142ka\u0144skiego. Pretekstem do jej zorganizowania by\u0142a przechowywana na miejscu kolekcja \u0142up\u00f3w wojennych przywiezionych przez margrabi\u00f3w bade\u0144skich. Uzupe\u0142ni\u0142y j\u0105 przedmioty…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1081,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wystawy"],"yoast_head":"\nMi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem - otulina o sztuce<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wystawa "Keiser und Sultan" w Karlsruhe po\u015bwi\u0119cona jest historii siedemnastowiecznych walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w sercu Europy.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem - otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wystawa "Keiser und Sultan" w Karlsruhe po\u015bwi\u0119cona jest historii siedemnastowiecznych walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w sercu Europy.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"otulina o sztuce\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-21T15:02:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064\",\"name\":\"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem - otulina o sztuce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2019-11-21T15:02:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\"},\"description\":\"Wystawa \\\"Keiser und Sultan\\\" w Karlsruhe po\u015bwi\u0119cona jest historii siedemnastowiecznych walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w sercu Europy.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/\",\"name\":\"otulina o sztuce\",\"description\":\"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3\",\"name\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Janiszewska-Cardone\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/otulinaosztuce.pl\"],\"url\":\"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem - otulina o sztuce","description":"Wystawa \"Keiser und Sultan\" w Karlsruhe po\u015bwi\u0119cona jest historii siedemnastowiecznych walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w sercu Europy.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem - otulina o sztuce","og_description":"Wystawa \"Keiser und Sultan\" w Karlsruhe po\u015bwi\u0119cona jest historii siedemnastowiecznych walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w sercu Europy.","og_url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064","og_site_name":"otulina o sztuce","article_published_time":"2019-11-21T15:02:00+00:00","author":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064","name":"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem - otulina o sztuce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2019-11-21T15:02:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3"},"description":"Wystawa \"Keiser und Sultan\" w Karlsruhe po\u015bwi\u0119cona jest historii siedemnastowiecznych walk pomi\u0119dzy europejskim cesarzem a tureckim su\u0142tanem w sercu Europy.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?p=1064#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mi\u0119dzy cesarzem a su\u0142tanem"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#website","url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/","name":"otulina o sztuce","description":"ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/79c5cf3acb232614a8cf471b6f29dac3","name":"Aleksandra Janiszewska-Cardone","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/064a896e49b27f9e33c7e3097d93ea1a3afd4228229f515ba0824346623bb16d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Janiszewska-Cardone"},"sameAs":["http:\/\/otulinaosztuce.pl"],"url":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/?author=1"}]}},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1064"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1064\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otulinaosztuce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}